Venezuela’da devlet kontrolündeki petrol şirketi PDVSA’nın Asya pazarına yönelik ham petrol sevkiyatları beşinci gününde de yapılamadı. OPEC üyesi ülkenin en büyük alıcılarından biri olan Asya’ya ihracattaki bu aksama, ABD’nin petrol yaptırımlarını fiilen sıkılaştırdığı bir döneme denk geldi. Sevkiyatların durması, küresel petrol piyasasında arz akışına yönelik endişeleri yeniden gündeme taşıdı.
Sektör kaynaklarına göre, Venezuela’nın ana petrol limanlarından yükleme yapılamaması, hem lojistik kısıtlar hem de ABD’nin tanker trafiğine yönelik artan baskısıyla bağlantılı görülüyor. Özellikle Asya’ya giden tankerlerin finansman, sigorta ve liman erişimi konularında zorluk yaşadığı belirtiliyor. PDVSA cephesinden ise konuya ilişkin resmi bir açıklama gelmedi.
Bu tabloya karşın, Venezuela’daki en önemli ortak girişim ortaklarından biri olan ABD’li enerji devi Chevron, ara verdiği ihracat operasyonlarına yeniden başladı. Dört günlük duraksamanın ardından pazartesi günü Venezuela petrolünün ABD’ye sevkiyatını tekrar başlatan Chevron, son haftalarda ülkeden ham petrolü kesintisiz şekilde ihraç edebilen tek şirket konumuna geldi. Şirketin uçuşların yeniden açılmasıyla birlikte yurt dışındaki personelini Venezuela ofislerine geri çağırması, operasyonların normalleştiğine dair önemli bir sinyal olarak değerlendiriliyor.
Öte yandan, yaptırımların gölgesinde Asya’ya yönelik sevkiyatların tamamen bitmediği, ancak “gizli” yöntemlerle sürdürüldüğü iddiaları da gündemde. Aralık ayında yükleme yapan ve yaptırım listesinde bulunan en az bir düzine tankerin, ocak ayı başında yaklaşık 12 milyon varil ham petrol ve yakıtla Çin’e doğru yola çıktığı bildirildi. Bu gemilerin, transponderlarını kapatarak “karanlık modda” seyir yaptığı ve ABD’nin son dönemde uyguladığı tanker blokajını bu yolla aşmaya çalıştığı tespit edildi.
Washington yönetimi, söz konusu tankerlerin çıkışına izin verilip verilmediği konusunda henüz net bir açıklama yapmazken, PDVSA yetkilileri de soruları yanıtsız bıraktı. Bu belirsizlik, Venezuela petrolünün küresel pazarlara erişiminin giderek daha fazla siyasi ve jeopolitik risklere bağlı hale geldiğini ortaya koyuyor.
Uzmanlara göre, Asya sevkiyatlarındaki durma hali kalıcı olursa, Venezuela’nın ihracat gelirleri üzerinde ciddi baskı oluşabilir. Buna karşılık Chevron’un ABD’ye yönelik ihracatının sürmesi, Caracas yönetimi için sınırlı da olsa bir nefes alanı yaratıyor. Ancak mevcut görünüm, Venezuela petrolünün küresel piyasadaki geleceğinin, enerji dinamiklerinden çok jeopolitik kararlarla şekillendiğini bir kez daha gösteriyor.
