Haftanın ilk işlem gününde Brent tipi ham petrol vadeli kontratları yüzde 5’i aşan sert kayıpla varil başına 66 dolar civarına gerileyerek son haftaların en düşük seviyelerine yaklaştı. Kısa süre önce çok aylı zirveleri test eden fiyatların hızla geri çekilmesinde, özellikle ABD ile İran arasında yürütülen diplomatik temasların arz kesintisi riskini azaltabileceğine yönelik beklentiler belirleyici oldu. Asya seansının ilk saatlerinde de satış baskısının sürmesi, piyasada aşağı yönlü ivmenin henüz zayıflamadığına işaret etti.
ABD Başkanı Donald Trump’ın hafta sonunda yaptığı açıklamada İran’ın ABD ile “ciddi şekilde müzakere ettiğini” söylemesi, daha önceki sert söylemlerden farklı bir ton olarak algılandı. İran tarafından gelen ve görüşmelere ilişkin düzenlemelerin ilerlediğini ima eden mesajlar da bu algıyı destekledi. Bu tablo, geçtiğimiz ay gerilimin tırmandığı dönemde fiyatlara eklenen jeopolitik risk priminin kademeli olarak çözülmeye başlayabileceği beklentisini güçlendirdi. Nitekim Wall Street Journal’ın ABD’li yetkililere dayandırdığı ve İran’a yönelik yakın vadede bir hava saldırısı tehdidi bulunmadığını aktaran haberi de piyasalardaki tansiyonun düşmesine katkı sağladı.
Öte yandan arz tarafında OPEC+ ittifakının Mart ayında üretim seviyelerini sabit tutma kararı alması, piyasaya “kontrollü arz” mesajı verdi. OPEC ve OPEC dışı üreticilerden oluşan grup, üç aylık arz dondurma programının son ayında da kotaları değiştirmeyerek, ani ve agresif bir arz artışının gündemde olmadığını teyit etti. Açıklamada, piyasa koşullarının yakından izleneceği ve gerekirse gönüllü üretim ayarlamalarının durdurulması ya da geri alınması konusunda tam esnekliğin korunacağı vurgulandı. Sekiz OPEC+ ülkesinin bir sonraki toplantıyı 1 Mart’ta yapacak olması, piyasanın kısa vadede yeni bir politika sinyali beklememesine neden oluyor.
Rusya Başbakan Yardımcısı Alexander Novak ise OPEC+ Ortak Bakanlar İzleme Komitesi toplantısının ardından yaptığı değerlendirmede, petrol piyasasında jeopolitik kaynaklı yüksek oynaklığın sürdüğünü belirtti. Novak, Venezuela ve İran çevresindeki gelişmelerin yanı sıra Hürmüz Boğazı’nın olası bir şekilde bloke edilmesinin, küresel arz açısından kritik riskler barındırdığını hatırlattı. Küresel petrol sevkiyatının yaklaşık yüzde 30’unun bu boğaz üzerinden yapılması, bölgedeki her yumuşama veya sertleşmenin fiyatlara doğrudan yansımasına neden oluyor.
Novak ayrıca, Suudi Arabistan, Rusya, Irak, Birleşik Arap Emirlikleri, Kuveyt, Kazakistan, Cezayir ve Umman’ın üretim kotalarını Aralık 2025 seviyelerinde tutma konusunda daha önce vardıkları uzlaşmayı yinelediğini hatırlattı. JMMC’nin Kasım ve Aralık 2025 üretim verilerini incelemesinin ardından mevcut politikada değişiklik önermemesi, arz cephesinde sürpriz bir genişlemenin kısa vadede masada olmadığına işaret ediyor.
Petrol fiyatlarındaki son düşüş yalnızca jeopolitik faktörlerle sınırlı değil. Küresel ekonomik büyümeye dair temkinli görünüm, özellikle Çin’de talep toparlanmasının beklentilerin altında kalabileceği endişeleri ve ABD’de ham petrol stoklarının yüksek seyrettiğine yönelik beklentiler de fiyatlar üzerinde baskı oluşturuyor. Bu nedenle bazı stratejistler, jeopolitik risk primindeki gerilemenin zayıf talep göstergeleriyle birleşmesi halinde Brent petrolün 60-65 dolar bandını test edebileceğini düşünüyor.
Buna karşılık, Orta Doğu’da gerilimin yeniden tırmanması, Hürmüz Boğazı çevresinde güvenlik risklerinin artması veya büyük üretici ülkelerden beklenmedik arz kesintileri gelmesi durumunda fiyatların hızlı şekilde toparlanabileceği de hatırlatılıyor. Bu çerçevede mevcut tablo, piyasanın keskin bir düşüş trendine girdiğinden ziyade, yüksek oynaklık içinde yön aradığı bir düzeltme sürecine işaret ediyor.
Sonuç olarak Brent petrolde yaşanan sert geri çekilme, kısa vadede ağırlıklı olarak ABD-İran müzakere sinyallerinin yarattığı risk primi çözülmesinin ürünü olarak görülüyor. Ancak hem jeopolitik cephedeki kırılganlık hem de küresel talep görünümündeki belirsizlikler, petrol piyasasında dalgalı seyrin bir süre daha devam edebileceğini gösteriyor.
