Ticaret Bakanlığı, emlak piyasasında şeffaflığı artırmak ve spekülatif fiyat hareketlerini sınırlamak amacıyla devreye aldığı Elektronik İlan Doğrulama Sistemi (EİDS) uygulamasını genişletti. 1 Ocak 2025 itibarıyla kiralık konut ilanlarında uygulanmaya başlayan sistem, 15 Şubat’tan itibaren ülke genelindeki satılık konut ve iş yeri ilanları için de zorunlu hale getirildi. Böylece tüm ilan platformlarında yayımlanan satılık taşınmazlar, mülkiyet bilgileriyle eşleştirilerek doğrulanmadan yayına alınamayacak.
Yeni düzenlemeye göre taşınmaz sahipleri, e-Devlet üzerinden mülklerini seçerek emlak işletmelerine yetki verecek. Yetkilendirme yapılmadan hiçbir satılık ilan yayımlanamayacak. Bu uygulama ile yetkisiz kişilerin ilan açmasının önüne geçilmesi, sahte hesaplar üzerinden gerçekleştirilen fiyat manipülasyonlarının engellenmesi ve kayıt dışı aracılık faaliyetlerinin büyük ölçüde ortadan kaldırılması hedefleniyor. Doğrulama sürecini tamamlayan ilanlarda “EİDS’den yetki doğrulaması yapıldı” ibaresi yer alacak ve böylece tüketiciler ilanların güvenilirliğini kolayca görebilecek.
Sistem yalnızca ilan verenleri değil, mülk sahiplerini de koruyan bir yapı sunuyor. Mülk sahipleri, verdikleri yetkiyi e-Devlet üzerinden istedikleri zaman iptal edebilecek. Yetki süresi asgari 3 ay olarak belirlenirken, talep edilmesi halinde uzatılabilecek. Bu süre sınırı, hem emlak işletmelerine pazarlama sürecinde makul bir zaman tanırken hem de mülk sahibinin kontrolünü sürdürmesini sağlıyor.
EİDS’nin satılık ilanları kapsayacak şekilde genişletilmesi, özellikle son yıllarda konut piyasasında sıkça tartışılan yapay fiyat artışları ve ilan kirliliği sorununa karşı atılmış önemli bir adım olarak değerlendiriliyor. Aynı taşınmazın farklı fiyatlarla birden fazla hesap üzerinden ilana konulması, yetkisiz kişilerce portföy oluşturulması ve piyasa algısının manipüle edilmesi gibi uygulamalar, sistem sayesinde teknik olarak zorlaşacak. Mülkiyet bilgileriyle eşleştirme zorunluluğu, ilan ile tapu kaydı arasındaki bağın dijital ortamda kurulmasını sağlayarak veri güvenliğini ve doğruluğu artıracak.
Uzmanlar, düzenlemenin kısa vadede ilan sayısında bir miktar düşüşe yol açabileceğini ancak bunun piyasadaki sahte ve mükerrer ilanların temizlenmesinden kaynaklanacağını belirtiyor. Orta ve uzun vadede ise daha şeffaf bir piyasa yapısının oluşması, hem alıcı hem de satıcı tarafında güveni artırabilir. Özellikle konut finansmanı kararlarının yüksek tutarlı ve uzun vadeli olması, ilan güvenilirliğini daha da kritik hale getiriyor.
Dijitalleşme sürecinin bir parçası olarak hayata geçirilen EİDS, kamu ile özel sektör arasındaki veri entegrasyonunun emlak piyasasına yansıması niteliği taşıyor. Bu adımın ilerleyen dönemde arsa, ticari gayrimenkul ve farklı taşınmaz türlerine yönelik ilave düzenlemelerle desteklenmesi de gündeme gelebilir. Ayrıca sistemin etkinliğinin artırılması için ilan platformlarının teknik altyapılarının güçlendirilmesi ve düzenli denetim mekanizmalarının sürdürülmesi önem taşıyor.
Sonuç olarak, EİDS’nin satılık taşınmaz ilanlarında zorunlu hale gelmesi, emlak sektöründe kurumsallaşma ve kayıt altına alma sürecini hızlandıracak yapısal bir reform niteliği taşıyor. Şeffaflık, güven ve veri doğruluğu temelinde şekillenecek yeni dönem, piyasa istikrarına katkı sunmayı amaçlıyor.
