ABD Merkez Bankası’nın (Fed) bu hafta açıklayacağı faiz kararı, küresel piyasaların ana gündem maddesi haline gelirken, kararın sadece ekonomik göstergelere değil aynı zamanda siyasetin gölgesinde şekilleneceği beklentisi güçleniyor. Başkan Jerome Powell liderliğinde toplanacak olan Federal Açık Piyasa Komitesi’nin (FOMC) bu ay herhangi bir faiz değişikliği yapması beklenmiyor. Ancak, Başkan Donald Trump’ın artan siyasi baskıları ve yılın geri kalanında beklenen ekonomik gelişmeler, Fed’in rotasını belirlemede önemli rol oynayacak gibi görünüyor.
Trump’ın Powell üzerindeki uzun süredir devam eden baskısı, merkez bankasının bağımsızlığına dair tartışmaları yeniden alevlendirmiş durumda. Trump’ın geçmişte Powell’ı görevden alma ihtimalini gündeme getirmesi ve sonrasında geri adım atması, Fed’in karar alma süreçlerine siyasi müdahale olasılığını tamamen ortadan kaldırmıyor. Commerzbank’tan Bernd Weidensteiner’ın belirttiği gibi, Fed’in bağımsızlığı onlarca yıldır bu denli tehdit altında olmamıştı. Powell’ın görev süresinin 2026’ya kadar devam etmesi teknik olarak mümkün olsa da, bu sürecin Trump’ın siyasi ajandasından bağımsız yürütülebileceğine dair şüpheler sürüyor.
Ekonomik veriler tarafında ise tablo karmaşık. Son dönemde açıklanan makroekonomik göstergeler, ABD ekonomisinin dirençli kalmaya devam ettiğini gösteriyor. Haziran ayında tarım dışı istihdam 150 bin civarında artarken, enflasyonun belirgin şekilde yavaşladığına dair güçlü bir işaret gelmedi. Ancak, özellikle Çin’e yönelik yüksek tarifelerin etkisi henüz tam anlamıyla fiyatlara yansımış değil. Weidensteiner’ın işaret ettiği gibi, bu etkilerin netleşmesi için daha fazla zamana ihtiyaç var ve bu da faiz indirimi kararını erteleyebilir.
Fed içindeki görüş ayrılıkları da dikkat çekiyor. Yönetim Kurulu Üyesi Christopher Waller ve Başkan Yardımcısı Michelle Bowman’ın daha yumuşak bir para politikası çizgisine yakın olduğu gözlemleniyor. Ancak Powell’ın çoğunluğu kontrol edebileceği ve bu ay faizleri sabit tutacak bir uzlaşıyı sağlayabileceği öngörülüyor. Buna karşın, kararın oy birliğiyle alınması bu defa zor olabilir. Bu durum, Fed içindeki ayrışmanın önümüzdeki dönem kararlarına da yansıyabileceğine işaret ediyor.
Fed’in faiz indirimi konusunda asıl adımı eylül veya aralık aylarında atması daha olası görünüyor. Rabobank’tan Philip Marey’in analizine göre, Fed’in ekonomik büyümeyi desteklemek ve siyasi baskılara direnmek arasında hassas bir denge kurması gerekiyor. Enflasyonun yukarı yönlü baskısı ile ekonomik büyüme üzerindeki aşağı yönlü riskler arasında sıkışan Fed’in, yılın kalanında yalnızca sınırlı bir faiz indirimi yapması bekleniyor. Marey, bu indirimin en erken eylül ayında, muhtemelen de aralıkta gerçekleşeceğini öngörüyor.
ING’den James Knightley ise Fed’in bu ayki toplantıda indirime gitmeyeceğini ama aralık ayında bir hamle için zemin hazırlayacağını ifade ediyor. Ona göre, yüksek tarifelerin geçici olarak enflasyonu artıracağı bu dönemde, Fed daha dikkatli bir tutum sergilemek zorunda kalacak. Pantheon Macroeconomics’ten Oliver Allen da benzer şekilde, mevcut istihdam ve büyüme verilerinin faiz indirimi için yeterli zemin oluşturmadığını ancak işgücü piyasasındaki yavaşlamanın önümüzdeki aylarda bu zemini hazırlayabileceğini belirtiyor.
Tüm bu gelişmelerin ışığında Fed’in karar alma süreci yalnızca ekonomik göstergelerle değil, aynı zamanda siyasi baskı, uluslararası ticaret dinamikleri ve iç tartışmalarla şekilleniyor. Trump’ın tekrar seçilme ihtimalinin güçlenmesiyle birlikte, Fed’in kararlarının siyasi kutuplaşma üzerinden daha fazla tartışılacağı bir döneme giriyoruz. Faiz indirimi beklentileri eylül ve sonrası için güçlenirken, bu sürecin hem içeride hem dışarıda önemli ekonomik ve siyasi yansımaları olacağı kesin. Powell liderliğindeki Fed’in, fiyat istikrarı ile siyasi bağımsızlık arasındaki bu zorlu dengeyi nasıl yöneteceği, yalnızca ABD ekonomisi için değil, küresel piyasalar açısından da belirleyici olacak.
