Küresel Piyasalarda Yeni Fiyatlama Dönemi Başlıyor
Küresel piyasalarda son aylarda en çok tartışılan başlıklardan biri, ABD Merkez Bankası’nın (Fed) bundan sonraki para politikası adımları oluyor. Piyasaların önemli bir bölümü faizlerin uzun süre yüksek kalacağını, hatta gerekirse yeni faiz artırımlarının gündeme gelebileceğini fiyatlasa da, farklı bir bakış açısı Fed’in önümüzdeki dönemde yönünü faiz indirimlerine çevirebileceğine işaret ediyor. Bu görüşe göre, enflasyonda kalıcı yavaşlamaya dair ilk güçlü sinyallerin gelmesiyle birlikte Fed’in önceliği ekonomiyi desteklemek olacak ve faiz indirimleri yeniden masaya gelecektir.
Son dönemde açıklanan veriler, ABD ekonomisinin hâlâ güçlü olduğunu gösterse de enflasyondaki yükseliş hızının önceki dönemlere kıyasla daha kontrollü bir görünüm sergilemesi dikkat çekiyor. İş gücü piyasasında kademeli dengelenme, tüketim harcamalarında normalleşme ve fiyat baskılarının yavaşlaması, Fed’in uzun süre sıkı para politikası uygulamasını zorlaştırabilecek gelişmeler arasında yer alıyor. Bu nedenle faiz artırımı ihtimalinden çok, faiz indiriminin zamanlaması ön plana çıkıyor.
Fed’in olası faiz indirimleri yalnızca ABD ekonomisini değil, küresel sermaye hareketlerini de doğrudan etkileyebilecek bir gelişme olacaktır. Özellikle son yıllarda yüksek ABD faizleri nedeniyle gelişmekte olan ülkelerden çıkan sermayenin yeniden bu piyasalara yönelmesi ihtimali, yatırımcıların yakından takip ettiği senaryolar arasında bulunuyor. Bu nedenle gelişmekte olan ülkeler açısından mevcut tabloda ciddi bir sistematik risk oluştuğunu söylemek için güçlü nedenler bulunmuyor.
Ancak küresel piyasalarda dikkat çeken önemli bir değişim yaşanıyor. Fiyatlama mekanizması artık geçmiş yıllardan oldukça farklı çalışıyor. Eskiden küresel piyasalarda hemen hemen tüm varlıklar benzer makro ekonomik dinamiklerden etkilenirken, bugün ABD piyasaları ile dünyanın geri kalanı farklı hikâyeler üzerinden fiyatlanıyor.
ABD tarafında en güçlü tema hiç kuşkusuz yapay zekâ yatırımları olarak öne çıkıyor. Dünyanın en büyük teknoloji şirketleri yüz milyarlarca dolarlık veri merkezi, yarı iletken ve altyapı yatırımları gerçekleştirirken, yatırımcılar da bu büyüme hikâyesini yüksek değerlemelerle satın almaya devam ediyor. Bu nedenle ABD borsalarında yaşanan yükseliş yalnızca faiz beklentileriyle açıklanmıyor. Yapay zekâ kaynaklı büyüme beklentisi, klasik makro ekonomik göstergelerin önüne geçmiş durumda.
Buna karşılık Avrupa ve gelişmekte olan ülkelerde fiyatlama daha çok enflasyon, büyüme, enerji maliyetleri, cari denge ve merkez bankalarının politikaları üzerinden şekilleniyor. Özellikle Brent petrol fiyatlarının gerilemesi, enerji ithalatçısı ülkeler açısından enflasyon baskısını azaltırken cari açık üzerinde de olumlu etkiler oluşturuyor. Bu gelişme faiz beklentilerini aşağı çekerken hisse senedi ve tahvil piyasalarına da destek sağlayabiliyor.
Son dönemde piyasaların Fed tarafında güçlü dolar ve yüksek faiz senaryosunu fiyatlaması dikkat çekiyor. Ancak tahvil piyasasında yaşanan gelişmeler farklı sinyaller vermeye başladı. ABD’nin iki yıllık ve otuz yıllık tahvil faizleri arasındaki farkın yaklaşık 100 baz puandan 70 baz puana kadar gerilemesi, getiri eğrisindeki bozulmanın kademeli olarak normalleşmeye başladığını gösteriyor. Bu durum yatırımcıların uzun vadede daha düşük faiz ortamını fiyatlamaya başladığı şeklinde de yorumlanabilir.
Tahvil piyasası çoğu zaman hisse senedi piyasalarından daha erken sinyal veren bir gösterge olarak kabul edilir. Bu nedenle getiri eğrisindeki normalleşmenin devam etmesi, Fed’in ilerleyen süreçte daha güvercin bir politika izleyeceği beklentisini güçlendirebilir.
Böyle bir senaryoda makro ekonomik göstergelerle fiyatlanan gelişmekte olan ülkeler için daha olumlu bir dönem başlayabilir. Doların küresel ölçekte değer kazanma hızının yavaşlaması, küresel fon akımlarının yeniden çeşitlenmesi ve finansman maliyetlerinin düşmeye başlaması, gelişmekte olan ülke borsaları ve tahvil piyasaları açısından önemli fırsatlar oluşturabilir.
Türkiye gibi enerji ithalatçısı ekonomiler açısından da bu süreç ayrı bir önem taşıyor. Petrol fiyatlarının düşük seyretmesi, enflasyonla mücadeleye katkı sağlarken cari dengeyi destekleyebilir. Küresel faiz baskısının azalması ise yabancı yatırımcı ilgisinin yeniden artmasına zemin hazırlayabilir. Elbette bu olumlu tablonun gerçekleşebilmesi için ülkelerin kendi ekonomik reformlarını sürdürmesi, mali disiplini koruması ve fiyat istikrarını güçlendirmesi de belirleyici olmaya devam edecektir.
Önümüzdeki aylarda piyasaların yönünü belirleyecek en kritik başlıklar ABD enflasyon verileri, Fed üyelerinin açıklamaları, istihdam piyasasındaki gelişmeler ve tahvil faizlerinin seyri olacak. Özellikle çekirdek enflasyonda görülebilecek kalıcı yavaşlama, Fed’in faiz indirim sürecini hızlandırabilecek en önemli unsur olarak öne çıkıyor.
Sonuç olarak, küresel piyasalarda yeni bir fiyatlama düzeni oluşuyor. ABD, yapay zekâ odaklı büyüme hikâyesiyle farklı bir kulvarda ilerlerken, gelişmekte olan ülkeler daha çok makro ekonomik göstergeler üzerinden değerlendiriliyor. Fed’in faiz artırımlarını yeniden gündeme getirmesinden ziyade, uygun koşullar oluştuğunda faiz indirimlerine yönelmesi daha olası bir senaryo olarak öne çıkıyor. Bu durum gerçekleştiği takdirde, düşen enerji fiyatları, gerileyen enflasyon ve normalleşen tahvil piyasalarıyla birlikte gelişmekte olan ülkeler için daha olumlu bir yatırım iklimi oluşabilir. Bu nedenle yatırımcıların yalnızca Fed’in politika faizine değil, aynı zamanda tahvil piyasalarındaki değişime, enflasyon eğilimlerine ve küresel sermaye akımlarına da dikkatle odaklanması gerekiyor.
