Brent 85 Doların Altını Test Etti
Amerika Birleşik Devletleri ile İran arasında uzun süredir devam eden gerilimin ardından varılan tarihi uzlaşma, küresel enerji piyasalarında sert fiyat hareketlerine neden oldu. Tarafların resmi barış anlaşmasına varması ve Hürmüz Boğazı’nın uluslararası deniz trafiğine yeniden açılması, petrol piyasasında arz endişelerini önemli ölçüde azaltırken, ham petrol fiyatlarında dikkat çekici bir geri çekilmeyi beraberinde getirdi.
Küresel piyasalarda referans kabul edilen Brent ham petrol vadeli kontratları, son işlemlerde 3,58 dolar ve yüzde 4,1 düşüşle varil başına 83,75 dolar seviyesine kadar geriledi. ABD tipi ham petrol olarak bilinen Batı Teksas (WTI) kontratları ise 4,01 dolar ve yüzde 4,72 değer kaybederek 80,87 dolara düştü. Petrol fiyatlarında cuma günü de yüzde 3’ü aşan kayıplar yaşanmış, piyasalarda aşağı yönlü baskının güç kazandığı görülmüştü.
Fiyatlardaki sert düşüşün temel nedeni olarak, ABD ile İran arasında resmi uzlaşmanın tamamlanması ve Hürmüz Boğazı üzerindeki geçiş kısıtlamalarının kaldırılması gösteriliyor. ABD Başkanı Donald Trump, yaptığı açıklamada bölgede uygulanan deniz geçiş sınırlamalarının sona erdiğini ve boğazın uluslararası ticari gemilere tamamen açıldığını duyurdu. Trump ayrıca Amerikan donanmasının uyguladığı ablukanın da kaldırıldığını belirterek, küresel enerji akışının normale döneceği mesajını verdi.
Küresel petrol ticaretinin en stratejik noktalarından biri olarak kabul edilen Hürmüz Boğazı, dünya petrol sevkiyatının önemli bir bölümüne ev sahipliği yapıyor. Şubat ayı sonundan bu yana fiilen kapalı olduğu belirtilen boğaz nedeniyle piyasalarda ciddi arz endişeleri oluşmuştu. İranlı bir milletvekilinin açıklamasına göre ticari gemiler, söz konusu güzergâhı kullanabilmek için ortalama 2 milyon dolarlık geçiş ücreti ödemek zorunda kalıyordu. Bu durum küresel enerji maliyetlerini artırırken, petrol fiyatlarının 100 dolar ve üzeri seviyelere yükselebileceği yönündeki beklentileri güçlendirmişti.
Ancak diplomatik temasların olumlu sonuçlanması ve tarafların askeri gerilimi sona erdirme konusunda anlaşması, enerji piyasalarında uzun süredir fiyatlanan arz risk priminin hızla çözülmesine yol açtı. Uzmanlara göre petrol fiyatlarında yaşanan geri çekilme, yalnızca arz endişelerinin azalmasından değil, aynı zamanda yatırımcıların güvenli liman pozisyonlarını azaltmasından da kaynaklanıyor.
Öte yandan, Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, Washington ile Tahran arasındaki yoğun diplomatik görüşmelerin kalıcı barış anlaşmasıyla sonuçlandığını açıkladı. Şerif, Lübnan dahil bölgedeki tüm askeri operasyonların derhal ve kalıcı olarak durdurulması konusunda tarafların mutabakata vardığını ifade etti. Resmi anlaşmanın ise 19 Haziran’da İsviçre’de imzalanmasının planlandığı bildirildi.
Enerji uzmanları, anlaşmanın kalıcı olması halinde petrol fiyatlarında aşağı yönlü baskının bir süre daha devam edebileceğini değerlendiriyor. Bununla birlikte, Orta Doğu’da jeopolitik risklerin tamamen ortadan kalkmadığına dikkat çekilirken, olası yeni gerilimlerin piyasalarda yeniden sert fiyat hareketleri yaratabileceği vurgulanıyor. Özellikle Hürmüz Boğazı’nda ticaretin kesintisiz sürmesi, önümüzdeki dönemde petrol fiyatlarının yönü açısından belirleyici unsurlardan biri olacak.
