Türkiye ekonomisinin en kritik gündem maddelerinden biri olan faiz politikası konusunda Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), piyasa beklentilerine paralel bir karar alarak politika faizini yüzde 37 seviyesinde sabit bıraktı. Böylece banka, üst üste üçüncü Para Politikası Kurulu toplantısında da faiz oranında değişikliğe gitmeyerek sıkı para politikası duruşunu korumayı tercih etti. Bununla birlikte gecelik vadede borç verme faizinin yüzde 40, borçlanma faizinin ise yüzde 35,5 seviyesinde sabit tutulması, Merkez Bankası’nın para politikasında ani yön değişikliklerinden uzak, kontrollü bir strateji izlediğini ortaya koyuyor.
Bu kararın sürpriz olmaması dikkat çekici bir unsur olarak öne çıkıyor. Çünkü ekonomistlerin büyük çoğunluğu, özellikle son dönemde küresel enerji fiyatlarındaki dalgalanma, jeopolitik riskler ve iç talepteki yavaşlama sinyalleri nedeniyle TCMB’nin faizleri değiştirmeyeceğini öngörüyordu. Nitekim Merkez Bankası da karar metninde, enflasyonun ana eğiliminde mayıs ayında bir miktar gerileme yaşandığını, ancak enerji fiyatlarında süren oynaklık ve küresel belirsizliklerin risk oluşturmaya devam ettiğini vurguladı.
Özellikle Merkez Bankası’nın kullandığı dil dikkatle incelendiğinde, ekonomide şu an için “bekle-gör” stratejisinin hâkim olduğu görülüyor. Kurulun açıklamalarında, ilk çeyrek verilerinin ekonomik aktivitede yavaşlamaya işaret ettiği, iç talebin zayıf seyrini sürdürdüğü ve jeopolitik gelişmelerin enflasyon üzerinde maliyet baskısı yaratabileceği ifade edildi. Bu durum, faiz indirimi için henüz erken olduğu mesajını verirken aynı zamanda yeni bir faiz artırımı ihtimalinin de masada tutulduğunu gösteriyor.
Karar metninde öne çıkan en önemli vurgu ise hiç kuşkusuz “dezenflasyon” oldu. TCMB, fiyat istikrarı sağlanana kadar sıkı para politikası duruşunun sürdürüleceğini açıkça ifade etti. Bankaya göre yüksek faiz ortamı; talep, döviz kuru ve beklenti kanalları üzerinden enflasyonu aşağı çekme işlevi görüyor. Bu nedenle politika faizinde atılacak yeni adımlar, sadece aylık enflasyon rakamlarına değil, aynı zamanda beklentilere ve fiyatlama davranışlarına göre şekillenecek.
Burada kritik nokta, Merkez Bankası’nın karar metninde yeniden orta vadeli yüzde 5 enflasyon hedefini vurgulaması oldu. Türkiye ekonomisinin mevcut enflasyon görünümü düşünüldüğünde bu hedef oldukça iddialı görünse de, piyasalara verilen mesaj net: Para politikası kısa vadeli büyüme kaygılarından çok fiyat istikrarına odaklanacak. Bu da kredi maliyetlerinin bir süre daha yüksek kalabileceği, tüketim ve yatırım tarafında daha kontrollü bir dönemin devam edeceği anlamına geliyor.
Öte yandan faizlerin sabit tutulmasının piyasalar açısından farklı etkileri olabilir. Borsa tarafında kararın büyük ölçüde fiyatlanmış olması nedeniyle sert hareketler beklenmezken, döviz piyasasında Merkez Bankası’nın kararlı duruşunun korunması Türk lirası açısından destekleyici bir unsur olarak görülebilir. Ancak burada asıl belirleyici unsur, önümüzdeki aylarda açıklanacak enflasyon verileri olacak. Eğer enflasyonda kalıcı bir düşüş sağlanamazsa, TCMB’nin metinde de açıkça belirttiği gibi “ilave sıkılaştırma” adımları yeniden gündeme gelebilir.
Ekonomik aktivitedeki yavaşlama ile enflasyonla mücadele arasındaki hassas denge de dikkatle takip edilmeli. Çünkü yüksek faizler bir yandan fiyat baskılarını azaltırken diğer taraftan reel sektörün finansmana erişimini zorlaştırabiliyor. Özellikle KOBİ’ler ve yatırım odaklı işletmeler açısından kredi maliyetlerinin yüksek seyri büyüme üzerinde baskı oluşturabilir. Bu nedenle önümüzdeki dönemde yalnızca faiz kararları değil, kredi ve likidite yönetimine ilişkin makroihtiyati düzenlemeler de belirleyici olacak.
TCMB’nin bir sonraki faiz toplantısının 23 Temmuz tarihinde gerçekleştirilecek olması nedeniyle gözler şimdiden yaz aylarında açıklanacak enflasyon verilerine çevrilmiş durumda. Eğer enerji fiyatlarında küresel baskı azalır ve iç talepteki dengelenme sürerse, yıl sonuna doğru sınırlı faiz indirimleri yeniden konuşulabilir. Ancak mevcut tablo, Merkez Bankası’nın kısa vadede aceleci davranmayacağını ve “yüksek faiz, kontrollü geçiş” politikasını sürdürmeye devam edeceğini gösteriyor. Ekonomide bundan sonraki süreçte asıl soru, bu sıkı para politikasının enflasyonu ne kadar hızlı aşağı çekebileceği ve büyüme üzerinde ne kadar maliyet oluşturacağı olacak.
