Altında Sert Satış Dalgası Derinleşiyor

Ons altında 3 bin 500 dolar kritik eşik. Bu seviye kırılırsa 300 dolarlık yeni düşüş riski gündeme gelebilir.

Altın piyasasında son dönemde yaşanan sert satışlar, değerli metalin güvenli liman niteliğine ilişkin tartışmaları yeniden gündeme taşıdı. Küresel piyasalarda artan belirsizliklere rağmen altının değer kaybetmesi, yatırımcıların beklentileri ile piyasa dinamikleri arasındaki değişimi gözler önüne seriyor. Özellikle ABD Merkez Bankasının faiz politikasına ilişkin beklentiler, hisse senedi piyasalarındaki sert hareketler ve değerli metallerde biriken yüksek miktardaki yatırım pozisyonları, altın fiyatları üzerinde ciddi bir baskı oluşturuyor. Piyasaları yakından takip eden uzmanların değerlendirmeleri ise mevcut düşüşün henüz tamamlanmamış olabileceğine işaret ediyor.

Altın fiyatlarında cuma günü yaşanan sert gerileme, piyasadaki satış baskısının boyutunu ortaya koydu. Ons altın gün içerisinde 3 bin 502,93 dolara kadar gerilerken, son işlemlerde 3 bin 516,37 dolar seviyesinde işlem gördü. Değerli metal günü yaklaşık yüzde 3 kayıpla tamamladı. Kısa sürede yaşanan bu düşüş, yalnızca teknik bir düzeltme olarak değerlendirilmemeli. Çünkü altın piyasasında fiyatları aşağı çeken birden fazla gelişme aynı anda etkili oluyor. Yatırımcıların faiz beklentilerinden küresel hisse senedi piyasalarındaki hareketlere kadar uzanan geniş bir etkenler zinciri, altının yönünü belirliyor.

Piyasa uzmanlarının dikkat çektiği en önemli seviye ise ons altında 3 bin 500 dolar eşiği. Bu seviyenin korunması, fiyatların mevcut düşüş sonrasında dengelenebilmesi açısından önem taşıyor. Ancak 3 bin 500 doların aşağı yönlü kırılması halinde satışların daha da hızlanabileceği değerlendiriliyor. Analistlere göre böyle bir senaryoda ons altında yaklaşık 300 dolarlık ilave bir gerileme ihtimali gündeme gelebilir. Bu da yatırımcıların karşısına 3 bin 200 dolar seviyelerine kadar uzanabilecek yeni bir düzeltme ihtimalini çıkarıyor.

Burada dikkat edilmesi gereken nokta, 3 bin 500 dolar seviyesinin yalnızca psikolojik bir eşik olmaması. Aynı zamanda piyasada alıcıların ve satıcıların güç mücadelesinin yoğunlaşabileceği önemli bir teknik bölge niteliği taşıyor. Altın bu seviyenin üzerinde tutunmayı başarırsa tepki alımlarının güç kazanması mümkün olabilir. Ancak aşağı yönlü kırılmanın gerçekleşmesi durumunda teknik görünüm daha fazla bozulabilir ve yatırımcıların zarar kesme işlemleri satışları derinleştirebilir.

Vadeli işlemlerde 3 bin 573 dolar seviyesi de yakından takip ediliyor. Bu bölgenin yeniden aşılması, kısa vadede satış baskısının hafiflediğine ilişkin bir işaret olarak değerlendirilebilir. Ancak fiyatların bu seviyenin altında kalmaya devam etmesi, piyasada alıcıların henüz yeterince güç kazanamadığını gösteriyor. Dolayısıyla yalnızca gün içindeki yükselişlere bakarak düşüş trendinin sona erdiğini söylemek doğru olmayacaktır. Kalıcı bir toparlanma için fiyatların önemli direnç seviyelerini aşması ve bu seviyelerin üzerinde tutunması gerekiyor.

3 bin 500 doların kaybedilmesi halinde 3 bin 256 ile 3 bin 280 dolar aralığı yeni hedef destek bölgesi olarak öne çıkıyor. Uzmanların geçmiş fiyat hareketlerine ilişkin değerlendirmeleri, bu bölgenin önemini artırıyor. Altının geçen yıl temmuz ayında yaklaşık 3 bin 263 dolarda dip oluşturmasının ardından bir süre yatay hareket etmesi, söz konusu seviyenin teknik açıdan yeniden gündeme gelmesine neden oluyor.

Bu noktada geçmişte oluşan dip seviyelerin her zaman güçlü destek görevi göreceği düşünülmemeli. Piyasa koşulları değiştiğinde daha önce alıcıların devreye girdiği seviyeler kolaylıkla kırılabilir. Ancak yatırımcı psikolojisi açısından geçmiş dipler önemlidir. Çünkü bu seviyeler, daha önce piyasaya giren alıcıların maliyetlerini ve piyasanın hangi fiyatlarda denge bulabildiğini gösterir.

Altın fiyatlarındaki düşüşün arkasındaki nedenlerden biri de değerli metallerdeki yatırım pozisyonlarının aşırı büyümüş olması. Uzmanlara göre yükseliş döneminde çok sayıda yatırımcı uzun pozisyon açtı. Başka bir ifadeyle altının yükseleceği beklentisiyle piyasada önemli miktarda alım pozisyonu birikti. Ancak fiyatların ters yönde hareket etmeye başlamasıyla bu pozisyonların bir bölümü zarar etmeye başladı.

Özellikle vadeli işlem piyasalarında yoğunlaşan uzun pozisyonlar, fiyat düşüşlerinde satış baskısını artırabiliyor. Yatırımcıların zararlarını sınırlamak amacıyla pozisyon kapatması, teminat tamamlama ihtiyacı ve risk azaltma işlemleri birbirini tetikleyebiliyor. Böylece başlangıçta sınırlı olan bir fiyat gerilemesi daha büyük bir satış dalgasına dönüşebiliyor.

Altındaki mevcut düşüşün önemli nedenlerinden biri de yükseliş döneminde biriken pozisyonların çözülmeye başlaması. Bu nedenle fiyatlardaki gerilemenin yalnızca fiziki altın talebindeki değişimle açıklanması yeterli değil. Finansal piyasalardaki kaldıraçlı işlemler, fon hareketleri ve yatırımcıların risk iştahı da fiyat oluşumunda belirleyici rol oynuyor.

Diğer taraftan ABD Merkez Bankasının faiz politikasına ilişkin beklentiler, altın açısından kritik önem taşıyor. Faizlerin yükselmesi veya yüksek seviyelerde daha uzun süre tutulması beklentisi, faiz getirisi bulunmayan altının cazibesini azaltabiliyor. Çünkü yatırımcılar, faiz getirisi sağlayan dolar cinsi varlıkları daha avantajlı görmeye başlayabiliyor. Bu durum doların güçlenmesine de katkı sağlayarak ons altın üzerinde ikinci bir baskı oluşturabiliyor.

Burada piyasanın yalnızca gerçekleşen faiz kararlarını değil, geleceğe ilişkin beklentileri fiyatladığını unutmamak gerekiyor. Merkez bankasının faiz artırması kadar faiz indirimlerini ertelemesi de altın fiyatları açısından olumsuz sonuçlar doğurabilir. Özellikle enflasyonun beklenenden dirençli kalması, ekonomik aktivitenin güçlü seyretmesi veya enerji fiyatlarındaki yükselişin yeniden enflasyonist baskı oluşturması, faizlerin daha uzun süre yüksek kalacağı beklentisini güçlendirebilir.

Hisse senedi piyasalarındaki sert düşüşler de altının alışılmış güvenli liman davranışını göstermesini zorlaştırıyor. Normal şartlarda hisse senetlerinde yaşanan kayıpların yatırımcıları altına yönlendirmesi beklenir. Ancak finansal piyasalarda likidite ihtiyacının arttığı dönemlerde yatırımcılar, zararlarını karşılamak veya nakit pozisyonlarını güçlendirmek amacıyla altın dahil farklı varlıklarını satabiliyor.

Bu nedenle hisse senetleri düşerken altının da değer kaybetmesi çelişkili bir durum olarak görülmemeli. Özellikle küresel piyasalarda riskten kaçışın nakit talebine dönüştüğü dönemlerde güvenli liman olarak kabul edilen varlıklar da satış baskısıyla karşılaşabiliyor. Altının son dönemdeki hareketinde bu mekanizmanın etkili olduğu anlaşılıyor.

Bununla birlikte altının uzun vadeli yatırım gerekçelerinin ortadan kalktığını söylemek için henüz erken. Küresel merkez bankalarının rezerv çeşitlendirme politikaları, jeopolitik riskler, kamu borçlarındaki artış ve para politikalarına ilişkin belirsizlikler, değerli metalin uzun vadeli görünümünü etkileyen temel unsurlar olmaya devam ediyor. Ancak uzun vadeli yatırım hikayesinin güçlü olması, kısa vadede fiyatların düşmeyeceği anlamına gelmiyor.

Özellikle son yıllarda altındaki yükselişin oldukça güçlü olması, yatırımcıların beklentilerini de yukarı taşımış durumda. Fiyatların sürekli yeni zirvelere ulaşmasına alışan piyasa katılımcıları, sert geri çekilmeler karşısında daha hızlı pozisyon değiştirebiliyor. Bu da yükseliş dönemlerinde oluşan iyimserliğin kısa sürede yerini karamsarlığa bırakmasına neden olabiliyor.

Uzmanların alım yapmak için aralık ayını işaret etmesi de bu açıdan dikkat çekici. Mevsimsel etkilerin kasım ayında altın fiyatları üzerinde olumsuz bir rol oynayabileceği değerlendirilirken, yatırımcıların aceleci davranmaması gerektiği belirtiliyor. Alıcıların yeniden güç kazanabileceği dönem olarak ise aralık ayında yapılacak ABD Merkez Bankası toplantısından hemen önceki süreç öne çıkarılıyor.

Ancak aralık ayının otomatik olarak yükseliş getireceğini düşünmek doğru olmaz. Burada asıl belirleyici unsur, merkez bankasının faiz kararından önce piyasada oluşacak beklentiler olacak. Faizlerin düşürülebileceğine ilişkin güçlü sinyaller, altın üzerinde olumlu etki yaratabilir. Buna karşılık faizlerin yüksek tutulacağı veya yeni bir sıkılaşma ihtimalinin gündeme geleceği bir ortamda satış baskısı devam edebilir.

Üstelik aralık ayına kadar geçecek sürede açıklanacak ABD enflasyon verileri, istihdam rakamları, büyüme göstergeleri ve merkez bankası yetkililerinin açıklamaları da fiyatlamaları değiştirebilir. Dolayısıyla yatırımcıların yalnızca takvim üzerinden hareket etmek yerine ekonomik verilerle teknik görünümü birlikte değerlendirmesi gerekiyor.

Türkiye açısından bakıldığında ons altındaki düşüşün gram altına etkisi de ayrıca önem taşıyor. Çünkü Türkiye’de gram altın fiyatı yalnızca uluslararası ons fiyatına bağlı olarak belirlenmiyor. Dolar/TL kurundaki hareketler de gram altının yönünü doğrudan etkiliyor.

Ons altının gerilediği bir dönemde dolar/TL kurunun yükselmesi, gram altındaki kayıpları sınırlayabilir. Buna karşılık hem ons altının hem de dolar/TL kurunun aşağı yönlü hareket etmesi gram altındaki düşüşü daha belirgin hale getirebilir. Bu nedenle Türkiye’deki yatırımcıların yalnızca uluslararası altın fiyatlarını takip etmesi yeterli değil. Döviz kurunun seyri de yakından izlenmeli.

Örneğin ons altında 300 dolarlık ilave bir düşüş gerçekleşmesi, dolar/TL kurunda önemli bir yükseliş yaşanmadığı takdirde gram altın fiyatlarında da ciddi bir gerileme yaratabilir. Ancak kurdaki hareketin etkisi, ons altındaki kaybın gram altına ne ölçüde yansıyacağını değiştirecektir.

Bana göre altın piyasasında şu anda en önemli konu, yükseliş trendinin sona erip ermediğinden çok, piyasanın yeni bir denge arayışına girip girmediği. Uzun süre devam eden yükselişlerin ardından gelen sert satışlar, her zaman uzun vadeli trendin tamamen değiştiği anlamına gelmez. Ancak 3 bin 500 dolar seviyesinin kaybedilmesi ve 3 bin 256 ile 3 bin 280 dolar aralığına doğru yeni bir hareketin başlaması, piyasanın daha kapsamlı bir düzeltme sürecine girdiğini gösterebilir.

Yatırımcıların bu süreçte en fazla dikkat etmesi gereken konu ise düşen fiyatları otomatik olarak alım fırsatı olarak görmemek. Bir varlığın geçmişte çok daha yüksek seviyelerde işlem görmüş olması, mevcut fiyatının mutlaka ucuz olduğu anlamına gelmez. Önemli olan fiyatın hangi koşullarda düştüğü, satışların ne kadar güçlü olduğu ve alıcıların hangi seviyelerde yeniden devreye girdiğidir.

Altında kısa vadeli görünümün yeniden güçlenebilmesi için önce satış baskısının azalması, ardından 3 bin 573 dolar seviyesinin aşılması ve 3 bin 500 dolar üzerinde kalıcılığın sağlanması gerekiyor. Aksi durumda aşağı yönlü riskler gündemde kalmaya devam edecek.

Sonuç olarak altın piyasasında yaşanan sert düşüş, yatırımcıların bir süredir alışık olduğu yükseliş tablosunun değişebileceğini gösteriyor. 3 bin 500 dolar seviyesi önümüzdeki dönemin en önemli sınavı olacak. Bu eşik korunamazsa yaklaşık 300 dolarlık yeni bir düşüş ihtimali masada kalacak. Aralık ayı ise hem mevsimsel etkiler hem de ABD Merkez Bankasının faiz kararı öncesinde oluşacak beklentiler nedeniyle piyasaların yeniden yön arayacağı kritik bir dönem olabilir.

Altın uzun vadede güvenli liman özelliğini koruyabilir. Ancak kısa vadede güvenli liman olmak, fiyat kayıplarından tamamen korunmak anlamına gelmiyor. Bu nedenle önümüzdeki dönemde kazananlar, yalnızca altının yükseleceğini veya düşeceğini tahmin edenler değil, risklerini doğru yöneten ve piyasadaki değişimleri sabırla takip eden yatırımcılar olacak.