ABD Başkanı Donald Trump yönetimi, Türkiye ile savunma alanındaki iş birliğinde dikkat çeken yeni bir adım attı. Washington yönetimi, değeri 700 milyon doların üzerinde olan askeri jet motorlarının Türkiye’ye satışına yönelik resmi bildirimi ABD Kongresi’ne ileterek yasal onay sürecini başlattı. Daha önce Beyaz Saray’dan ismi açıklanmayan üst düzey bir yetkili tarafından kulislere yansıyan bilgi, Trump’ın yaptığı son açıklamalarla birlikte resmiyet kazanmış oldu.
Kongreye gönderilen bildirim, ABD’nin savunma ihracat prosedürlerinde zorunlu olan resmi inceleme sürecinin başlangıcını ifade ediyor. Kongreden olumsuz bir karar çıkmaması halinde satışın önündeki en önemli hukuki engellerden biri aşılmış olacak. Bu gelişme, son yıllarda inişli çıkışlı seyreden Türkiye-ABD savunma ilişkilerinde yeni bir sayfanın açılabileceği yönündeki beklentileri de güçlendirdi.
Söz konusu satışın merkezinde, Türkiye’nin geliştirdiği milli muharip uçak KAAN programı bulunuyor. Anlaşma kapsamında tedarik edilmesi planlanan General Electric üretimi jet motorlarının, KAAN’ın ilk seri üretim ve operasyonel kullanım sürecinde kritik rol üstlenmesi bekleniyor. Türkiye, uzun vadede tamamen yerli bir motor geliştirmeyi hedeflese de geçiş döneminde yüksek performanslı yabancı motorlarla projeyi hızlandırmayı amaçlıyor. Bu nedenle söz konusu motor tedariki, yalnızca bir savunma ihracatı değil, aynı zamanda Türkiye’nin hava kuvvetlerini modernize etme stratejisinin önemli bir parçası olarak değerlendiriliyor.
Jet motoru satışına ilişkin ilk bilgiler geçtiğimiz günlerde Washington kulislerinden sızmış, yönetimden ismini açıklamayan üst düzey bir yetkili taslak çalışmanın Kongre üyelerine kapalı oturumlarda aktarıldığını belirtmişti. Beyaz Saray ise kısa süre sonra resmi bildirimi Kongreye göndererek süreci resmen başlattı.
ABD Başkanı Donald Trump, Oval Ofis’te gazetecilerin Türkiye ile yürütülen savunma iş birliğine ilişkin sorularını yanıtlarken dikkat çeken mesajlar verdi. Türkiye’nin NATO içerisindeki konumuna vurgu yapan Trump, Ankara ile olumlu ilişkiler geliştirmek istediğini belirterek, “Sanırım öyle yapacağım. Türkiye bir NATO üyesi. Bazıları Türkiye’yi öyle görmüyor ama aslında öyle. O, NATO’nun güçlü bir üyesi. Evet, muhtemelen onu (Cumhurbaşkanı Erdoğan’ı) çok mutlu edecek bir şey yapacağım.” ifadelerini kullandı. Bu açıklamalar, yalnızca jet motoru satışına değil, F-35 programı başta olmak üzere savunma alanındaki diğer başlıklarda da yeni adımlar atılabileceği yönündeki beklentileri artırdı.
Uzmanlara göre jet motoru satışının onaylanması, KAAN projesinin takviminin hızlanmasına, Türkiye’nin hava gücünün modernizasyonuna ve iki NATO müttefiki arasındaki savunma sanayisi ilişkilerinin yeniden ivme kazanmasına katkı sağlayabilir. Bununla birlikte, F-35 programına olası dönüş veya yeni savunma anlaşmaları konusunda henüz resmi bir karar bulunmuyor. Bu başlıklarda atılacak adımların, Kongredeki değerlendirmeler ile ABD yönetiminin ilerleyen dönemde alacağı siyasi kararlara bağlı olacağı ifade ediliyor.
Son gelişme, hem Türkiye’nin savunma sanayisindeki kritik projeleri hem de Ankara-Washington hattındaki stratejik ilişkiler açısından yakından takip edilirken, Kongrede başlayacak değerlendirme sürecinin sonucu önümüzdeki dönemde iki ülke arasındaki askeri iş birliğinin yönünü belirleyen en önemli gelişmelerden biri olacak.
