ABD’den gelen haziran ayı enflasyon verileri, küresel piyasalar açısından son yılların en dikkat çekici gelişmelerinden biri olarak öne çıktı. ABD Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) haziranda aylık bazda yüzde 0,4 gerileyerek Mayıs 2020’den bu yana ilk kez düşüş kaydetti. Daha da önemlisi yıllık enflasyon yüzde 4,2’den yüzde 3,5’e gerilerken piyasa beklentisi olan yüzde 3,8’in de altında gerçekleşti. Bu tablo, enflasyonla mücadelede önemli mesafe kat edildiğini gösterirken, ABD Merkez Bankası’nın (Fed) bundan sonraki para politikası adımlarına ilişkin beklentileri de yeniden şekillendirdi.
Verilerin en dikkat çekici tarafı, enflasyondaki düşüşün yalnızca manşet verilerle sınırlı kalmaması oldu. Enerji ve gıda fiyatlarının hariç tutulduğu çekirdek enflasyon aylık bazda artış göstermeyerek yatay seyretti, yıllık bazda ise yüzde 2,6 ile beklentilerin altında kaldı. Fed’in para politikası kararlarında özellikle çekirdek enflasyona büyük önem verdiği düşünüldüğünde, bu sonuçlar faiz indirimi ihtimalini güçlendiren en önemli gelişmeler arasında yer alıyor.
Haziran ayında enflasyonun aşağı gelmesinde en büyük etken enerji fiyatları oldu. Enerji maliyetleri aylık bazda yüzde 5,7 gerilerken, önceki aylarda görülen sert artışların ardından yaşanan bu düşüş genel enflasyonu aşağı çekti. Buna karşın barınma maliyetleri aylık yüzde 0,1, yıllık yüzde 3,3, gıda fiyatları ise aylık yüzde 0,2 ve yıllık yüzde 3 artmaya devam etti. Bu durum, enerji fiyatlarının sağladığı rahatlamaya rağmen hizmet sektöründeki ve temel tüketim kalemlerindeki fiyat baskısının tamamen sona ermediğini gösteriyor.
Piyasalar açısından asıl önemli soru ise bundan sonra ne olacağı. Son açıklanan veriler, Fed’in uzun süredir uyguladığı sıkı para politikasının ekonomide istenen sonucu vermeye başladığını ortaya koyuyor. Enflasyonun hedefe yaklaşması ve çekirdek enflasyondaki yavaşlama, Fed’in önümüzdeki toplantılarda faiz indirimine başlayabileceği yönündeki beklentileri belirgin şekilde artırmış durumda. Ancak Fed’in tek bir veriyle hareket etmesi beklenmiyor. İstihdam piyasası, ücret artışları, tüketici harcamaları ve ekonomik büyüme gibi göstergeler de karar sürecinde belirleyici olmaya devam edecek.
Bundan sonraki süreçte üç temel senaryo öne çıkıyor. İlk ve piyasaların en güçlü ihtimal olarak gördüğü senaryoda, enflasyondaki düşüşün devam etmesi halinde Fed’in yıl içinde kademeli faiz indirimlerine başlaması bekleniyor. Böyle bir adım, küresel risk iştahını artırabilir, hisse senedi piyasalarını destekleyebilir ve gelişmekte olan ülkelere sermaye girişlerini hızlandırabilir.
İkinci senaryoda ise enflasyonun yeniden yükselişe geçmesi söz konusu olabilir. Özellikle petrol fiyatlarında olası artışlar, jeopolitik riskler, Orta Doğu’daki gelişmeler ve tedarik zincirlerinde yaşanabilecek yeni sorunlar enerji maliyetlerini tekrar yukarı çekebilir. Böyle bir durumda Fed’in faiz indirimlerini ertelemesi hatta gerektiğinde sıkı duruşunu daha uzun süre koruması gündeme gelebilir.
Üçüncü ve daha temkinli senaryoda ise enflasyon düşmeye devam ederken ekonomik büyümenin belirgin şekilde yavaşlaması öne çıkıyor. Böyle bir tabloda Fed’in faiz indirimlerini daha agresif şekilde uygulaması mümkün olabilir. Ancak faizlerin hızlı düşürülmesi de enflasyonun yeniden canlanması riskini beraberinde getireceğinden, Fed’in oldukça dikkatli hareket etmesi bekleniyor.
Bu verilerin etkisi yalnızca ABD ile sınırlı kalmayacak. Dolar endeksi, ABD tahvil faizleri, altın, Bitcoin ve küresel hisse senedi piyasaları enflasyon verilerine duyarlı hareket etmeye devam edecek. Faiz indirimi beklentilerinin güçlenmesi halinde doların küresel ölçekte değer kaybetmesi, altın ve riskli varlıkların ise destek bulması olası görünüyor. Gelişmekte olan ülkeler açısından ise daha düşük ABD faizleri, dış finansman koşullarını iyileştirebilir ve sermaye girişlerini artırabilir.
Sonuç olarak, haziran enflasyon verisi Fed açısından önemli bir dönüm noktası niteliği taşıyor. Aylık enflasyonun 2020’den bu yana ilk kez gerilemesi, yıllık ve çekirdek enflasyonun beklentilerin altında gerçekleşmesi, enflasyonla mücadelede önemli ilerleme sağlandığını gösteriyor. Bununla birlikte Fed’in yalnızca tek bir olumlu veriyle politika değiştirmesi beklenmemeli. Önümüzdeki aylarda açıklanacak enflasyon, istihdam ve büyüme verileri faiz patikasının şekillenmesinde belirleyici olacak. Şimdilik piyasaların verdiği mesaj net: Faiz indirimleri artık bir ihtimal olmaktan çıkıp giderek daha güçlü bir beklentiye dönüşüyor.
