ABD Başkanı Donald Trump’ın Grönland gerekçesiyle Avrupa ülkelerine yönelik gümrük vergisi tehdidi, küresel mali piyasalarda jeopolitik risk algısını önemli ölçüde yükseltti. Trump, Danimarka, Norveç, İsveç, Fransa, Almanya, Hollanda, Finlandiya ve İngiltere gibi Batı müttefiklerinden ithal edilen ürünlere 1 Şubat’tan itibaren %10 gümrük vergisi uygulayacağını; anlaşma sağlanamazsa bu oranı 1 Haziran’da %25’e çıkaracağını açıklamıştı. Bu tehdit, yatırımcılar arasında ticaret savaşları ve genişletilmiş jeopolitik gerginliklere yönelik artan bir endişe yarattı ve riskli varlıklardan güvenli limanlara doğru güçlü bir sermaye akışını tetikledi.
Bu ortamda, altın ve gümüş gibi güvenli liman varlıklarına olan talep büyük ölçüde arttı. Spot altın fiyatları Asya seansında yüzde 1,8’den fazla yükselerek ons başına 4 663–4 690 dolar aralığında işlem gördü ve tüm zamanların en yüksek seviyelerini test etti. Aynı şekilde gram altın da iç piyasalarda rekor 6 500–6 527 TL bandını aştı. Ons gümüş fiyatları da yüzde 4’ün üzerinde artışla 94 doları aşarak tarihî zirveleri yeniledi. Bu güçlü yükseliş, hem altının parasal güvenli liman cazibesinin hem de gümüşün endüstriyel talep ve jeopolitik güvenli liman işlevinin birleşik etkisini yansıtıyor.
Güvenli liman talebindeki bu artış, küresel borsalarda satış baskısının eşlik ettiği bir ortamda ortaya çıktı. Trump’ın açıklamalarının ardından hisse piyasaları ve dolar, riskten kaçışın etkisiyle zayıfladı. Bu durum, yatırımcıların portföylerini altın, gümüş, Japon yeni ve İsviçre frangı gibi geleneksel güvenli liman varlıklara kaydırmasına neden oldu.
Jeopolitik risklerin yükselişi yalnızca değerli metallerde değil, diğer emtia ve güvenli varlıklarda da etkisini gösteriyor. Özellikle 2025’te Venezuela çevresindeki gelişmeler ve Trump’ın uluslararası ticaret politikası belirsizlikleri, değerli metallerdeki ralliyi destekleyen ana temalar arasında yer almıştı ve 2026 başında da bu etki sürüyor. Analistler, altının mevcut yükseliş momentumunun sürmesi halinde ons fiyatının 5 000 dolara yaklaşabileceğini öne sürerken, gümüş için de 100 dolar seviyesinin mümkün bir hedef olarak konuşulduğunu belirtiyorlar.
Bu gelişmeler ışığında, yatırımcı davranışının riskten kaçış eğilimine kaydığı ve belirsizliklerde artış olduğu açık. Özellikle merkez bankalarının politikaları, ticaret savaşları riskleri, küresel jeopolitik tansiyon ve faiz beklentileri, değerli metallerin cazibesini artıran unsurlar arasında. Yine de analistler, özellikle gümüş piyasasında kısa vadeli oynaklığın yüksek olabileceğini ve düzeltme potansiyeli bulunduğunu vurguluyorlar. Bu nedenle değerli metallere yatırım yaparken hem jeopolitik hem makroekonomik dinamiklere dikkat edilmesi gerektiği belirtiliyor.
