Üretim ve İhracat Gerilerken İç Pazar Büyüyor
Türkiye otomotiv sektörü 2026 yılının ocak ayında karmaşık bir tablo ortaya koydu. Otomotiv Sanayii Derneği (OSD) verilerine göre üretim ve ihracat adet bazında gerilerken, iç pazarda büyüme kaydedildi. Bu görünüm, dış talepteki zayıflamaya karşın iç talebin sektöre destek verdiğini gösteriyor.
Üretimde Gerileme, Ticari Araçta Ayrışma
Ocak ayında toplam otomotiv üretimi geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 5 düşüşle 99 bin 247 adet olarak gerçekleşti. Otomobil üretimindeki yüzde 17’lik sert daralma dikkat çekici oldu ve üretim 55 bin 504 adede geriledi. Traktör üretimi dahil edildiğinde toplam üretim 100 bin 864 seviyesine ulaştı.
Buna karşın ticari araç segmenti üretimde pozitif ayrıştı. Toplam ticari araç üretimi yüzde 16 artış kaydederken, hafif ticari araçta yüzde 14, ağır ticari araçta ise yüzde 47 gibi güçlü bir artış görüldü. Bu tablo, özellikle lojistik, taşımacılık ve altyapı yatırımlarındaki canlılığın ağır ticari araç talebini desteklediğine işaret ediyor.
Sektörde kapasite kullanım oranı yüzde 56 seviyesinde kaldı. Alt kırılımlara bakıldığında kamyon grubunda yüzde 44, traktörde yüzde 26 gibi görece düşük oranlar, üretim tarafında henüz tam kapasiteye ulaşılamadığını gösteriyor.
İhracatta Adet Bazlı Sert Düşüş
Ocak ayında otomotiv ihracatı adet bazında yüzde 17 düşerek 64 bin 725 adede geriledi. Özellikle otomobil ihracatındaki yüzde 28’lik düşüş, Avrupa başta olmak üzere dış pazarlardaki talep zayıflamasının etkisini yansıtıyor.
Ticari araç ihracatı yüzde 1 gerilerken, traktör ihracatı yüzde 5 azalışla 700 adet oldu. Değer bazında bakıldığında ise toplam otomotiv ihracatı yaklaşık 3 milyar dolar seviyesinde gerçekleşti.
Türkiye İhracatçılar Meclisi verilerine göre otomotiv sektörü, 2026 Ocak ayında da yüzde 17 pay ile ihracat liderliğini sürdürdü. Otomobil ihracatı değer bazında yüzde 12 düşerek 763 milyon dolar oldu. Ana sanayi ihracatı dolar bazında yüzde 2 azalırken, tedarik sanayinin yüzde 4 artış göstermesi sektörde katma değerli üretimin önemini ortaya koydu.
İç Pazar Büyümeye Devam Ediyor
Üretim ve ihracattaki düşüşe karşın iç pazar güçlü bir performans sergiledi. Ocak ayında toplam pazar yüzde 10 artışla 77 bin 590 adede ulaştı. Otomobil pazarı yüzde 9 artarak 61 bin 55 adet oldu.
Ticari araç pazarında ise daha güçlü bir büyüme gözlendi. Toplam ticari araç pazarı yüzde 14, hafif ticari araç pazarı yüzde 13, ağır ticari araç pazarı ise yüzde 23 büyüdü. Bu tablo, iç talebin özellikle ticari segmentte canlı kaldığını gösteriyor.
Ancak yerli araç payı tarafında tablo sınırlı kaldı. Otomobil satışlarında yerli payı yüzde 37, hafif ticari araçta ise yüzde 25 seviyesinde gerçekleşti. Bu oranlar, iç pazardaki büyümenin önemli kısmının ithal araçlardan kaynaklandığını düşündürüyor.
Genel Değerlendirme ve Beklentiler
Ocak ayı verileri, otomotiv sektöründe dış talep zayıflığına karşı iç talep desteği şeklinde özetlenebilecek bir dengeye işaret ediyor. Üretim ve ihracatın gerilemesi, küresel ekonomik yavaşlama ve Avrupa pazarındaki talep koşullarıyla ilişkilendirilebilir. Buna karşın iç pazardaki büyüme, kredi koşulları, filo yenilemeleri ve ticari faaliyetlerin canlılığı ile destekleniyor.
Önümüzdeki dönemde sektörde yönü belirleyecek başlıca unsurlar şunlar olacak:
- Avrupa pazarındaki talep görünümü
- Kur seviyesi ve ihracat rekabetçiliği
- İç piyasada kredi ve finansman koşulları
- Elektrikli ve hibrit araç üretim kapasitesinin artışı
Sonuç olarak, otomotiv sektörü 2026’ya dengeli ancak kırılgan bir başlangıç yaptı. İç talep büyümeyi desteklerken, ihracat tarafındaki zayıflık sektörün genel performansını sınırlıyor. Önümüzdeki aylarda dış talepte toparlanma sinyali gelmesi halinde üretim tarafında yeniden ivmelenme görülebilir.
