Üretim ve İç Pazarda Gerileme, İhracatta 20,8 Milyar Dolarlık Güçlü Performans
Türkiye otomotiv sanayisi, 2026 yılının ilk altı ayında üretim ve iç pazarda geçen yılın aynı dönemine göre zayıf bir görünüm sergilerken, ihracatta değer bazında güçlü performansını sürdürdü. Otomobil üretimi yüzde 16 gerileyerek 368 bin 480 adede inerken, traktör üretimi dahil toplam üretim 673 bin 611 adet olarak gerçekleşti. Buna karşın ticari araç üretimindeki artış, sektörün üretim tarafındaki kayıplarını sınırlayan önemli unsurlardan biri oldu.
Yılın ilk yarısında ticari araç üretimi yüzde 10 artış gösterirken, ağır ticari araç üretimi yüzde 9, hafif ticari araç üretimi ise yüzde 10 yükseldi. Ancak üretimdeki bu artış iç pazara aynı ölçüde yansımadı. Toplam ticari araç pazarı yüzde 3 daralırken, ağır ticari araç pazarı yüzde 8, hafif ticari araç pazarı ise yüzde 2 geriledi. Bu tablo, ticari araç üretiminin büyük ölçüde ihracat talebiyle desteklendiğine işaret etti.
Sektörün kapasite kullanım oranı da üretimdeki yavaşlamayı ortaya koydu. 2026’nın ilk altı ayında otomotiv sanayisinde kapasite kullanım oranı yüzde 62 seviyesinde gerçekleşti. Hafif araçlarda kapasite kullanım oranı yüzde 63, kamyon grubunda yüzde 60, otobüs-midibüs grubunda yüzde 69 olurken, traktör üretiminde bu oran yüzde 27 seviyesinde kaldı.
İhracat tarafında ise adet bazında düşüş yaşanmasına rağmen gelirler artmaya devam etti. Toplam otomotiv ihracatı adet bazında yüzde 12 azalarak 462 bin 552 adede geriledi. Bu dönemde otomobil ihracatı yüzde 27 düşerken, ticari araç ihracatı yüzde 8 arttı. Traktör ihracatı ise yüzde 26 yükselerek 6 bin 653 adede ulaştı.
Buna rağmen değer bazındaki performans sektör açısından olumlu bir görünüm ortaya koydu. Türkiye’nin otomotiv ihracatı 2026 yılının ilk altı ayında yüzde 4 artarak 20,8 milyar dolara ulaştı. Böylece otomotiv sanayisi, Türkiye’nin toplam ihracatında yüzde 17,5 pay alarak sektörler arasında lider konumunu korudu.
Uludağ Otomotiv Endüstrisi İhracatçıları Birliği verilerine göre ise otomobil ihracatı değer bazında yüzde 7 azalarak 5,4 milyar dolar oldu. Buna karşılık ana sanayi ihracatı yüzde 2, tedarik sanayi ihracatı ise yüzde 5 artış gösterdi. Bu durum, otomotiv yan sanayisinin ihracat performansını güçlendirmeye devam ettiğini ortaya koydu.
İç pazarda ise talepte belirgin bir yavaşlama dikkat çekti. Toplam otomotiv pazarı yılın ilk altı ayında yüzde 8 azalarak 577 bin 583 adet olarak gerçekleşirken, otomobil pazarı yüzde 10 düşüşle 440 bin 234 adede geriledi. Yüksek finansman maliyetleri, krediye erişimde yaşanan zorluklar ve tüketicilerin alım kararlarını ertelemesi, pazardaki daralmanın temel nedenleri arasında öne çıktı.
Öte yandan yerli üretimin pazardaki payı da dikkat çekici seviyelerde kaldı. Ocak-Haziran döneminde otomobil satışlarında yerli araç payı yüzde 35, hafif ticari araç pazarında ise yüzde 23 olarak gerçekleşti.
Yılın ilk yarısına ilişkin veriler, otomotiv sektöründe üretim ve iç talep tarafında baskının sürdüğünü, buna karşın ihracatın sektörün en önemli destekleyici unsuru olmaya devam ettiğini gösteriyor. Özellikle ticari araç ve tedarik sanayi ihracatındaki artış, küresel pazarlardaki talebin Türk otomotiv sanayisini desteklemeyi sürdürdüğünü ortaya koyarken, yılın ikinci yarısında iç pazardaki seyrin faiz politikaları, finansman koşulları ve Avrupa pazarındaki talebe bağlı olarak şekillenmesi bekleniyor.
