Küresel piyasalar bir kez daha jeopolitik risklerle ekonomik gerçeklerin çarpıştığı bir döneme girdi. ABD’nin Ortadoğu’ya ilave asker sevk edeceğine yönelik haber akışı, ilk bakışta güvenli liman talebini artırması beklenen bir gelişmeydi. Ancak bu kez tablo farklı şekillendi. Çünkü piyasa, bu gerilimi yalnızca jeopolitik bir risk olarak değil, aynı zamanda enerji fiyatlarını yukarı çekecek ve enflasyonu besleyecek bir unsur olarak fiyatladı. Bu da zincirleme bir şekilde faizlerin uzun süre yüksek kalacağı beklentisini güçlendirdi.
Ortaya çıkan bu yeni denge, altın fiyatlarını baskılayan temel unsur haline geldi. Nitekim haftalık bazda ons altın yüzde 10,4 değer kaybederek 4.500 doların altına kadar geriledi. Bu düşüş, son yılların en sert hareketlerinden biri olarak dikkat çekiyor. Benzer şekilde yurt içinde de etkisini gösteren bu gelişmeler sonucunda gram altın yüzde 10,2 düşüşle 6.406 TL seviyesine kadar indi. Altın gibi geleneksel olarak güvenli liman kabul edilen bir varlığın, böylesine yüksek risk ortamında gerilemesi ilk bakışta çelişkili görünse de aslında piyasa dinamikleri açısından oldukça tutarlı.
Çünkü altının en büyük rakibi, çoğu zaman krizler değil, faizdir. Artan enflasyon beklentileriyle birlikte merkez bankalarının sıkı para politikası uygulamak zorunda kalacağı düşüncesi, yatırımcıları faiz getirisi olan enstrümanlara yönlendiriyor. Özellikle ABD tarafında güçlenen dolar, altını diğer para birimlerini kullanan yatırımcılar için daha pahalı hale getirerek talebi sınırlıyor. Bu durum, altının küresel çapta baskı altında kalmasına neden oluyor.
Öte yandan Ortadoğu’daki gelişmelerin en kritik başlıklarından biri olan İran faktörü, piyasalar açısından belirleyici olmaya devam ediyor. Özellikle Hürmüz Boğazı’nın uzun süreli bloke edilme ihtimali, yalnızca petrol fiyatlarını değil, küresel enflasyonu da doğrudan etkileyebilecek bir risk olarak öne çıkıyor. Böyle bir senaryo, enerji maliyetleri üzerinden tüm dünyada fiyat baskısını artırabilir. Bu da merkez bankalarını daha agresif veya daha uzun süreli sıkı para politikalarına zorlayabilir.
Nitekim küresel aracı kurumların beklentileri de bu yönde şekilleniyor. Avrupa Merkez Bankası ve İngiltere Merkez Bankası’nın faiz artırımlarına nisan ayı gibi erken bir tarihte başlayabileceği konuşulurken, ABD Merkez Bankası’nın da mevcut duruşunu koruyarak enflasyonla mücadeleye öncelik verdiği görülüyor. Fed’in son toplantısında faizleri sabit tutmasına rağmen enflasyon beklentisini yukarı yönlü revize etmesi, piyasaya verilen en net mesajlardan biri oldu. Fed Başkanı Jerome Powell’ın savaşın yarattığı belirsizliğe vurgu yapması ise önümüzdeki dönemde volatilitenin sürebileceğine işaret ediyor.
Burada dikkat çeken kritik nokta şu: Altın artık yalnızca krizlere değil, krizlerin ekonomik sonuçlarına tepki veriyor. Yani jeopolitik risk tek başına altını yükseltmeye yetmiyor; bu riskin enflasyon, faiz ve dolar üzerindeki etkisi belirleyici oluyor. Mevcut tabloda ise yüksek enflasyon → yüksek faiz → güçlü dolar zinciri, altının aleyhine çalışıyor.
Bununla birlikte, altın için hikâye tamamen sona ermiş değil. Eğer ilerleyen süreçte büyüme tarafında ciddi bir yavaşlama görülür ve merkez bankaları faiz indirimlerini gündeme almak zorunda kalırsa, altın yeniden güçlü bir yükseliş trendine girebilir. Aynı şekilde jeopolitik risklerin kontrolden çıkarak finansal sistemde daha büyük kırılmalara yol açması durumunda da altın yeniden güvenli liman rolünü ön plana çıkarabilir.
Kısa vadede ise piyasaların odağı net: faizler ve dolar. Bu iki unsur güçlü kaldığı sürece altın üzerindeki baskının devam etmesi şaşırtıcı olmayacaktır. Yatırımcılar için bu süreç, klasik ezberlerin sorgulandığı ve makro dinamiklerin daha dikkatli analiz edilmesi gereken bir döneme işaret ediyor.
