ABD İş Gücü Piyasasında Soğuma Sinyali: İstihdamdaki Düşüş Küresel Ekonomi İçin Ne Anlama Geliyor?
ABD ekonomisi uzun süredir küresel büyümenin ana lokomotiflerinden biri olarak görülüyor. Ancak şubat ayına ilişkin açıklanan son istihdam verileri, dünyanın en büyük ekonomisinde iş gücü piyasasının yavaşlamaya başladığına dair güçlü sinyaller verdi. Tarım dışı istihdamın beklentilerin aksine 92 bin kişi azalması, ekonominin momentum kaybetmeye başladığını gösteren en dikkat çekici gelişme oldu. Piyasa beklentisi istihdamın yaklaşık 50 bin kişi artması yönündeydi. Beklentilerin bu kadar tersine bir tablo ortaya çıkması yatırımcıların ve politika yapıcıların dikkatini hızla ABD iş gücü piyasasına çevirdi.
Verilerin detaylarına bakıldığında zayıflamanın yalnızca bir aylık dalgalanma olmadığı görülüyor. Çünkü geçmiş aylara ait verilerde de aşağı yönlü revizyonlar yapıldı. Aralık ayı istihdam verisi 65 bin kişi aşağı çekilerek eksi 17 bine revize edildi, ocak ayı verisi ise küçük bir revizyonla 126 bin seviyesine indirildi. Böylece son iki aya ait toplam istihdam rakamı daha önce açıklanan seviyelerin 69 bin kişi altında gerçekleşmiş oldu. Bu durum, iş gücü piyasasındaki zayıflamanın birkaç aydır devam ettiğini ortaya koyuyor.
Buna rağmen işsizlik oranının yüzde 4,4 seviyesinde sabit kalması, ilk bakışta istihdamdaki düşüşle çelişiyor gibi görünebilir. Ancak iş gücüne katılım oranının yüzde 62 seviyesinde değişmeden kalması bu tabloyu açıklayan önemli bir faktör. İşsiz sayısı şubat ayında 7,6 milyon olarak hesaplanırken, uzun süreli işsiz sayısının 1,9 milyon seviyesinde kalması dikkat çekti. Daha da önemlisi uzun süreli işsizlerin toplam işsizler içindeki payının yüzde 25,3 olması, iş gücü piyasasında kalıcı sorunların oluşabileceğine dair bir uyarı niteliğinde.
Sektörel dağılım incelendiğinde ise ekonomideki dönüşümün iş gücü piyasasına yansıdığı görülüyor. Özellikle sağlık sektöründe yaşanan 28 bin kişilik istihdam kaybı, grevlerin etkisini açık biçimde ortaya koydu. Hekim muayenehanelerinde 37 bin kişilik düşüş yaşanırken hastanelerde 12 bin kişilik artış olması sektör içi yeniden yapılanmaya işaret ediyor. Bunun yanında bilgi teknolojileri sektöründe 11 bin kişilik istihdam kaybı ve federal kamu istihdamında 10 bin kişilik düşüş ekonomideki tasarruf eğiliminin güçlendiğini gösteriyor.
Bununla birlikte iş gücü piyasasında bazı olumlu sinyaller de bulunuyor. Ekonomik nedenlerle yarı zamanlı çalışmak zorunda kalanların sayısının 477 bin kişi azalarak 4,4 milyona gerilemesi, iş kalitesinde kısmi bir iyileşmeye işaret edebilir. Ayrıca umutsuz işçi sayısının 109 bin azalarak 366 bine düşmesi de iş arama motivasyonunun tamamen kaybolmadığını gösteriyor.
Ücret tarafında ise güçlü bir enflasyon baskısı oluşmadığı görülüyor. Özel sektör çalışanlarının ortalama saatlik kazancı 15 cent artarak 37,32 dolara yükseldi. Yıllık bazda ücret artışı yüzde 3,8 olarak hesaplandı. Bu oran, son yıllardaki yüksek enflasyon dönemleriyle karşılaştırıldığında daha sınırlı bir ücret baskısına işaret ediyor. Üretim ve denetim dışı çalışanların saatlik ücretlerinin 32,03 dolara yükselmesi ise alt gelir grubunda sınırlı bir iyileşmenin sürdüğünü gösteriyor.
Bu veriler yalnızca ABD ekonomisi için değil, küresel piyasalar açısından da önemli sonuçlar doğurabilir. Çünkü ABD iş gücü piyasası, para politikası kararlarında belirleyici rol oynayan en kritik göstergelerden biri. Eğer istihdamdaki zayıflama önümüzdeki aylarda da devam ederse, bu durum para politikası üzerinde önemli bir baskı yaratabilir. Özellikle Federal Reserve açısından iş gücü piyasasında belirgin bir soğuma, faiz indirimi tartışmalarını yeniden gündeme taşıyabilir.
Küresel yatırımcılar açısından bakıldığında ise bu tablo iki farklı şekilde yorumlanabilir. Bir yandan ekonomik yavaşlama riski, riskli varlıklar üzerinde baskı yaratabilir. Öte yandan zayıflayan istihdam verileri faiz indirimi beklentilerini artırarak finansal piyasalara kısa vadede destek verebilir. Bu nedenle ABD’den gelecek önümüzdeki birkaç aylık istihdam verisi, küresel piyasalarda yön belirleyici bir rol oynayacaktır.
Sonuç olarak şubat ayı verileri ABD iş gücü piyasasının uzun süredir devam eden güçlü görünümünün yavaş yavaş zayıflamaya başladığını ortaya koyuyor. Beklentilerin aksine düşen istihdam, aşağı yönlü revizyonlar ve bazı sektörlerdeki belirgin istihdam kayıpları ekonominin yeni bir denge arayışına girdiğini düşündürüyor. Eğer bu trend devam ederse, önümüzdeki dönemde yalnızca ABD ekonomisinde değil, küresel büyüme ve finansal piyasalar üzerinde de önemli etkiler görülmesi muhtemel. Çünkü dünya ekonomisinin kalbinde yaşanan her yavaşlama, zincirleme şekilde tüm piyasaların nabzını değiştirme potansiyeline sahip.
