Hazine ve Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB), kamuoyunda “varlık barışı” olarak bilinen düzenlemenin uygulama esaslarını belirleyen “Bazı Varlıkların Ekonomiye Kazandırılması Hakkında Genel Tebliği”ni Resmi Gazete’de yayımlayarak yürürlüğe soktu. Yeni düzenleme ile yurt dışında bulunan varlıkların Türkiye ekonomisine kazandırılması ve yurt içinde kayıt dışı kalan bazı varlıkların işletme kayıtlarına alınmasına ilişkin başvuru, vergilendirme ve uygulama süreçleri ayrıntılı şekilde netleştirildi. Aynı zamanda gelir ve kurumlar vergisine yönelik çok sayıda yeni teşvik ve istisnanın uygulama esasları da yayımlanan tebliğlerle açıklığa kavuşturuldu.
Düzenlemeye göre, yurt dışında bulunan para, altın, döviz, menkul kıymetler ve diğer sermaye piyasası araçları 31 Temmuz 2027 tarihine kadar Türkiye’deki banka veya aracı kurumlara bildirilebilecek. Bildirim işlemleri gerçek ve tüzel kişiler tarafından yapılabileceği gibi, yetkili vekiller veya kanuni temsilciler aracılığıyla da gerçekleştirilebilecek. Böylece yurt dışındaki varlıkların resmi sisteme dahil edilmesi için uzun bir başvuru süresi tanınmış oldu.
Yeni uygulama kapsamında banka ve aracı kurumlar, kendilerine bildirilen varlıklar için yüzde 5 oranında peşin vergi tahsil edecek. Tahsil edilen bu vergi, bildirimi takip eden ayın 15’inci günü akşamına kadar vergi sorumlusu sıfatıyla beyan edilerek ilgili vergi dairesine ödenecek. Bununla birlikte düzenleme, belirli yatırım araçlarını tercih edenler için avantaj da sunuyor. Bildirilen varlıkların vadeli mevduat hesaplarında değerlendirilmesi, Devlet İç Borçlanma Senetleri, kira sertifikaları veya girişim sermayesi yatırım fonlarında tutulacağının taahhüt edilmesi halinde indirimli vergi uygulamasından yararlanılması mümkün olacak.
Resmi Gazete’de yayımlanan bir diğer Gelir Vergisi Genel Tebliği ile yurt dışında yaşayan ve belirlenen şartları sağlayarak Türkiye’ye yerleşen gerçek kişilere yönelik önemli bir vergi avantajı da yürürlüğe girdi. Buna göre, gerekli koşulları taşıyan kişilerin yurt dışında elde ettikleri kazanç ve iratları 20 yıl boyunca gelir vergisinden istisna edilecek. Tebliğde söz konusu istisnadan yararlanma şartları, başvuru süreci ve uygulama esasları ayrıntılı şekilde belirlendi.
Yayımlanan düzenlemeler yalnızca varlık barışıyla sınırlı kalmadı. Hükümetin yatırım, üretim, ihracat, uluslararası ticaret ve yüksek katma değerli hizmetleri destekleme hedefi doğrultusunda yeni teşviklerin uygulama esasları da netleştirildi. Bu kapsamda nitelikli hizmet merkezlerinde çalışan personele yönelik ücret istisnası ayrıntılı olarak düzenlendi. Şartları sağlayan çalışanların ücretlerinin brüt asgari ücretin üç katına kadar olan kısmı gelir vergisinden istisna edilirken, İstanbul Finans Merkezi ile belirlenen endüstri bölgelerinde faaliyet gösteren nitelikli hizmet merkezlerinde çalışanlar için bu sınır brüt asgari ücretin beş katına kadar çıkarıldı.
Teknoloji girişimlerini desteklemeye yönelik önemli düzenlemeler de yürürlüğe girdi. Buna göre, teknogirişim şirketlerinin çalışanlarına bedelsiz veya indirimli olarak sağladıkları pay senetlerine ilişkin gelir vergisi istisnasının uygulanmasına dair usul ve esaslar açıklandı. Tebliğde, istisna tutarının nasıl hesaplanacağı, pay senetlerinin elde tutulması gereken süreler ve bu süreler dolmadan elden çıkarılması halinde doğacak vergisel sonuçlar ayrıntılı biçimde düzenlendi.
Kurumlar Vergisi Genel Tebliği ile de yeni vergi teşviklerinin kapsamı netleşti. Buna göre, transit ticaretten veya yurt dışında gerçekleştirilen mal alım satımlarına aracılık faaliyetlerinden elde edilen kazançlara uygulanacak kurumlar vergisi indiriminin şartları belirlendi. Ayrıca, nitelikli hizmet merkezlerinin yurt dışından elde ettiği kazançlara uygulanacak kurumlar vergisi indiriminin usul ve esasları da açıklandı.
Üretimi desteklemeye yönelik düzenlemeler kapsamında sanayi sicil belgesine sahip üretici şirketler ile zirai üretim yapan kurumların kazançlarına yüzde 12,5 oranında kurumlar vergisi uygulanmasına ilişkin esaslar da netlik kazandı. Bunun yanı sıra serbest bölgelerde üretim yapan mükelleflerin, imal ettikleri ürünleri bölge içine ve diğer serbest bölgelere satmaları halinde elde ettikleri kazançların da kurumlar vergisi istisnasından yararlanabileceği hüküm altına alındı.
Yeni tebliğlerle birlikte hem varlık barışı uygulamasının teknik ayrıntıları hem de yatırım, üretim, ihracat ve teknoloji odaklı faaliyetleri teşvik edecek vergi düzenlemelerinin uygulama çerçevesi kesinleşmiş oldu. Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın hayata geçirdiği düzenlemelerin, kayıt dışı varlıkların ekonomiye kazandırılması, sermaye girişinin artırılması ve üretim odaklı yatırımların desteklenmesi hedeflerine katkı sağlaması bekleniyor.
