Açığa Satış Yasağı ve Şeffaflık Eksikliği Eleştirildi
MSCI, 2026 Küresel Piyasa Erişilebilirlik Değerlendirmesi’nde Türkiye’nin “Bilgi Akışı” notunu ‘artı’dan ‘eksi’ye indirdi. Bu karar, pay sahipliği yapılarındaki şeffaflık eksikliği ve özellikle küçük ölçekli şirketlerde gözlemlenen koordineli işlem davranışlarının fiyat oluşumunu bozması nedeniyle alındı.
Raporda, bu tür davranışların piyasa oynaklığını artırabileceği ve yabancı kurumsal yatırımcıların gerçek halka açık pay oranlarını değerlendirme ile endeks replikasyonu süreçlerini önemli ölçüde kısıtladığı vurgulandı. Yabancı yatırımcıların piyasa fiyatlarını güvenilir bir şekilde temel alamaması, Türkiye’nin küresel endekslerdeki çekiciliğini olumsuz etkiliyor.
Açığa Satış Yasağına Sert Eleştiri
MSCI, Borsa İstanbul’un Mart 2026’da tüm piyasayı kapsayacak şekilde yeniden devreye aldığı açığa satış yasağını açıkça eleştirdi. Yasağın defalarca uzatılmasına dikkat çeken kuruluş, “Kurallardaki sık değişiklikler ve kısıtlamaların sürekli yeniden getirilmesi, işlevsel bir açığa satış çerçevesinin istenen özellikleri arasında yer almıyor” değerlendirmesinde bulundu.
Bu kısıtlamalar, piyasanın derinliğini azaltıyor ve özellikle yabancı yatırımcıların güvenini zedeliyor. Kısa vadeli volatiliteyi kontrol etmek amacıyla getirilen yasakların uzun süreli uygulanması, Türkiye’nin piyasa erişilebilirlik puanını olumsuz etkileyen başlıca faktörlerden biri olarak öne çıkıyor.
Diğer Önemli Olumsuz Tespitler
Raporda Türkiye’ye yönelik başka eleştiriler de sıralandı:
- Şirket bilgilerinin her zaman İngilizce sunulmaması
- Döviz piyasasına müdahaleler ve bazı döviz işlemlerindeki takas gecikmeleri
- Tescil zorunluluğunun devam etmesi
- Mevzuatın tamamının İngilizce yayımlanmaması
- Saklama ve omnibus yapılarının bulunmaması
- Hisse senedi ödünç işlemlerinin belirli menkul kıymetlerle sınırlı tutulması
- Borsa verisi kullanımındaki kısıtlamalar
- Hükümet müdahalelerinin kurumsal çerçevenin istikrarına ilişkin soru işaretleri yaratması
Bu unsurlar, genel olarak piyasa erişilebilirliğini daraltıyor ve Türkiye’yi gelişen piyasalar arasında daha az cazip hale getiriyor.
T+1 Takas Dönüşümünde İlerleme
Olumlu bir gelişme olarak, Borsa İstanbul’un T+1 takas döngüsüne geçiş için Ocak 2026’da uçtan uca test ortamlarını açtığı belirtildi. Tüm piyasa katılımcılarının hazırlıklarını 31 Aralık 2026’ya kadar tamamlaması bekleniyor; ancak kesin uygulama tarihi henüz netleşmedi. Bu geçiş, uluslararası standartlara uyumu artırarak yabancı yatırımcı girişini destekleyebilir.
Bu değerlendirme, Türkiye’nin sermaye piyasalarını uluslararası standartlara yaklaştırma çabalarında atılması gereken adımları bir kez daha gündeme getiriyor. Özellikle şeffaflığın artırılması, kuralların istikrar kazanması ve açığa satış gibi mekanizmaların kalıcı olarak serbest bırakılması, uzun vadede yabancı sermaye akışını güçlendirebilir. Piyasa katılımcıları, MSCI’nin gelecek raporlarını ve olası endeks revizyonlarını yakından takip ediyor.
