İstanbul Sanayi Odası’nın (İSO) açıkladığı “Türkiye’nin 500 Büyük Sanayi Kuruluşu 2025” araştırmasının sonuçları, Türkiye sanayisinin mevcut görünümünü ve sektörler arasındaki güç dengelerini ortaya koydu. Araştırmaya göre TÜPRAŞ, 698 milyar 789 milyon liralık üretimden satış rakamıyla Türkiye’nin en büyük sanayi kuruluşu olmayı sürdürdü. Böylece şirket, son yıllardaki liderlik pozisyonunu koruyarak sanayi sektöründeki ağırlığını bir kez daha gösterdi.
Listede ikinci sırada 538 milyar 268 milyon liralık üretimden satışla Ford Otomotiv, üçüncü sırada ise 327 milyar 854 milyon liralık üretimden satış gerçekleştiren Star Rafineri AŞ yer aldı. Böylece ilk üç sıradaki şirketler geçen yıl olduğu gibi değişmedi. Enerji ve otomotiv sektörlerinin Türkiye sanayisindeki belirleyici rolü, listenin zirvesindeki tabloyla bir kez daha teyit edildi.
Bu yılın dikkat çeken gelişmelerinden biri ise otomotiv sektöründeki yükseliş oldu. Geçen yıl altıncı sırada bulunan OYAK-Renault, üretimden satışlarını artırarak 235,5 milyar lira ile dördüncü sıraya yükseldi. Beşinci sırada 206,3 milyar liralık satışla Toyota Otomotiv, altıncı sırada ise 165,7 milyar liralık üretimden satış gerçekleştiren Arçelik yer aldı.
Araştırmanın en dikkat çekici sonuçlarından biri ise savunma sanayi şirketlerinin yükselişi oldu. Son yıllarda hem ihracat hem de teknoloji geliştirme alanlarında önemli başarılar elde eden sektör, İSO 500 sıralamasında da etkisini güçlü şekilde gösterdi. Geçen yıl 11’inci sırada bulunan TUSAŞ, 140,9 milyar liralık üretimden satışla yedinci sıraya yükselirken, Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı 138,8 milyar lira ile sekizinci, ASELSAN ise 130,2 milyar lira ile dokuzuncu sıraya çıktı. Bu yükseliş, Türkiye’nin savunma ve enerji alanlarında geliştirdiği yerli üretim kapasitesinin sanayi verilerine de yansıdığını ortaya koydu.
İlk 10’daki bir diğer önemli değişim ise Mercedes-Benz Türk’ün yükselişi oldu. Geçen yıl 12’nci sırada bulunan şirket, 127 milyar liralık üretimden satış rakamıyla 10’uncu sıraya yükselerek ilk 10’a girmeyi başardı.
İSO 500 sonuçları incelendiğinde, enerji, otomotiv, savunma sanayi ve dayanıklı tüketim sektörlerinin Türkiye ekonomisinin üretim gücünü oluşturan temel alanlar olmaya devam ettiği görülüyor. Özellikle son yıllarda savunma sanayi şirketlerinin gerçekleştirdiği yüksek teknoloji yatırımları ve artan ihracat performansı, sektörün sanayi ligindeki konumunu hızla güçlendiriyor. Bunun yanında rafineri ve enerji şirketlerinin üst sıralardaki varlığı, Türkiye’nin enerji talebinin büyüklüğünü ve bu alandaki üretim kapasitesinin önemini ortaya koyuyor.
2025 yılı İSO 500 araştırması, Türkiye sanayisinin küresel ekonomik belirsizliklere rağmen üretim gücünü koruduğunu gösterirken, yüksek katma değerli üretim yapan şirketlerin sıralamada daha fazla öne çıkmaya başladığını da ortaya koyuyor. Uzmanlar, önümüzdeki dönemde savunma teknolojileri, elektrikli araç üretimi, enerji dönüşümü ve ileri teknoloji yatırımlarının sanayi sıralamalarında daha belirleyici hale geleceğini değerlendiriyor.
