Türkiye’de işgücü piyasası 2026 yılına zayıf bir başlangıç yaptı. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan Ocak 2026 verileri, manşet işsizlik oranındaki artıştan çok daha fazlasını söylüyor. Mevsim etkisinden arındırılmış işsizlik oranı bir önceki aya göre 0,3 puan artarak yüzde 8,1 seviyesine çıktı. İşsiz sayısı 73 bin kişi artışla 2 milyon 819 bine yükseldi. İlk bakışta tek haneli işsizlik oranı görece kontrollü bir tabloya işaret ediyor gibi görünse de detaylar ekonomide belirgin bir yavaşlamaya işaret ediyor.
Asıl dikkat çekici gelişme istihdam tarafında yaşandı. Ocak ayında 516 bin kişilik istihdam kaybı yaşandı ve toplam istihdam 31 milyon 953 bine geriledi. İstihdam oranı 0,8 puan düşerek yüzde 47,9 oldu. Bu gerileme, üretim ve hizmetler tarafında talep koşullarının zayıfladığına ve firmaların istihdam iştahının azaldığına işaret ediyor olabilir. Daha da önemlisi, işgücü 443 bin kişi azalarak 34 milyon 772 bine düştü. İşgücüne katılım oranının yüzde 52,1’e gerilemesi, yalnızca işsizliğin artmadığını, aynı zamanda insanların iş aramaktan vazgeçmeye başladığını da gösteriyor.
Kadınlar açısından tablo daha kırılgan. Erkeklerde işsizlik oranı yüzde 6,6 iken kadınlarda bu oran yüzde 11,0 seviyesinde. İstihdam oranı erkeklerde yüzde 65,3, kadınlarda ise yalnızca yüzde 30,9. İşgücüne katılım oranındaki fark da dikkat çekici: erkeklerde yüzde 70,0, kadınlarda yüzde 34,7. Bu veriler, Türkiye’de kadınların işgücü piyasasına katılımında yapısal sorunların sürdüğünü bir kez daha ortaya koyuyor. Ekonomik dalgalanmalar ilk olarak kırılgan grupları etkiliyor ve kadınlar bu grupların başında geliyor.
Genç nüfus tarafında da durum iç açıcı değil. 15-24 yaş grubunda işsizlik oranı yüzde 14,3 seviyesine yükseldi. Genç kadınlarda işsizlik oranının yüzde 19,0 olması, her beş genç kadından birinin işsiz olduğu anlamına geliyor. Genç erkeklerde bu oran yüzde 11,9. Genç işsizliğin yüksek seyretmesi, sadece bugünün değil, geleceğin üretim kapasitesi açısından da risk oluşturuyor. Uzun süreli genç işsizliği, beceri kaybına ve gelir eşitsizliğinin derinleşmesine yol açabiliyor.
Çalışma süreleri de ekonomideki yavaşlamayı destekler nitelikte. Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış haftalık ortalama fiili çalışma süresi 0,7 saat azalarak 42,4 saate geriledi. Bu düşüş, firmaların kapasite kullanımında temkinli davrandığını ve talep tarafındaki zayıflığın çalışma saatlerine yansıdığını düşündürüyor.
Ancak en çarpıcı veri atıl işgücü oranında. Zamana bağlı eksik istihdam, potansiyel işgücü ve işsizleri kapsayan atıl işgücü oranı yüzde 29,9’a yükseldi. Bu oran, işgücü piyasasındaki gerçek baskının manşet işsizlik oranından çok daha yüksek olduğunu gösteriyor. Zamana bağlı eksik istihdam ve işsizlerin bütünleşik oranı yüzde 19,2; işsiz ve potansiyel işgücünün bütünleşik oranı ise yüzde 20,2 olarak hesaplandı. Yani çalışmak isteyen ancak yeterli süre çalışamayan ya da iş bulma umudunu kaybettiği için aktif aramayan geniş bir kitle söz konusu.
Bu veriler bir bütün olarak değerlendirildiğinde, ekonomide büyümenin hız kestiği ve iç talepte zayıflamanın istihdam piyasasına yansıdığı anlaşılıyor. Sıkı para politikası, finansman maliyetlerindeki artış ve küresel belirsizlikler şirketlerin yatırım ve işe alım kararlarını öteliyor olabilir. İhracat pazarlarındaki yavaşlama da sanayi istihdamını baskılamış olabilir.
Önümüzdeki dönemde belirleyici olacak unsur, ekonomik aktivitenin yeniden ivme kazanıp kazanamayacağı. Eğer büyüme tarafında toparlanma gecikirse, işsizlik oranındaki artışın devam etmesi ve atıl işgücünün daha da yükselmesi olasılık dahilinde. Buna karşılık üretim, yatırım ve özellikle kadın ile genç istihdamını destekleyen politikalar devreye girerse, işgücü piyasasında dengelenme sağlanabilir.
Ocak 2026 verileri bize şunu söylüyor: Manşet işsizlik tek başına yeterli bir gösterge değil. Asıl hikâye, istihdam kaybında, düşen katılım oranında ve yüzde 29,9’a ulaşan atıl işgücünde gizli. Ekonominin nabzı, tam da bu detaylarda atıyor.
