Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), Borsa İstanbul’da işlem gören şirketlerin piyasa değerlerini, endeks ağırlıklarını ve likidite yapılarını doğrudan etkileyen fiili dolaşımdaki pay oranı hesaplama sisteminde köklü bir değişikliğe gitti.
Kurulun yayımladığı yeni ilke kararı uyarınca, şirketlerin hakim ortaklarının ya da fiili dolaşım dışında kabul edilen kurumsal yatırımcıların, kontrol ettikleri serbest ve özel fonlar üzerinden dolaylı olarak ellerinde tuttukları ortaklık payları artık halka açık kısımda sayılmayacak ve fiili dolaşım hesabı dışında bırakılacak.
Bugüne kadar piyasada bazı büyük hissedarların veya şirket patronlarının, kendi paylarını doğrudan üzerlerinde taşımak yerine, yönetimi kendilerinde olan fonlar aracılığıyla borsada işlem görüyormuş gibi yansıttığı ve bu durumun yapay bir halka açıklık oranı yarattığı biliniyordu.
SPK bu kritik adımıyla, borsa koridorlarında “patron hisseleri oyunu” olarak da adlandırılan dolaylı mülkiyet yöntemini devre dışı bırakarak piyasaya çok daha net ve gerçekçi bir şeffaflık getirmeyi amaçlıyor. Yeni düzenlemenin operasyonel boyutu da oldukça dinamik bir yapıda kurgulandı; buna göre fiili dolaşımdaki pay adedi ve fiili dolaşım oranı verileri Merkezi Kayıt Kuruluşu AŞ (MKK) tarafından her gün yeniden hesaplanarak düzenli olarak kamuoyuna açıklanacak.
Yatırımcıların ve analistlerin şeffaf verilere günlük olarak ulaşmasını sağlayacak olan bu yeni uygulama, 15 Haziran’dan itibaren resmi olarak yürürlüğe girecek.
Uzmanlara göre bu düzenleme, özellikle BIST 30 ve BIST 100 gibi ana endekslere dahil olma kriterlerini doğrudan zorlaştıracak ve yapay olarak şişirilmiş halka açıklık oranlarına sahip şirketlerin endeks ağırlıklarında aşağı yönlü güncellemeleri beraberinde getirebilecek.
Yatırımcılar açısından ise bilanço verileri kadar hayati bir göstergeye dönüşecek olan bu yeni sistem sayesinde, bir hissenin borsadaki gerçek derinliği ve likidite riski çok daha net şekilde analiz edilebilecek. Sonuç olarak SPK, borsa ekosistemindeki algı yönetiminin önüne geçerek sermaye piyasalarının çok daha güvenilir ve adil bir zeminde büyümesini destekleyen tarihi bir karara imza atmış oldu.
