Küresel enerji piyasaları, Orta Doğu’da artan askeri gerilim ve diplomatik girişimlerin sonuçsuz kalmasıyla yeniden sert bir dalgalanma sürecine girdi. Özellikle ABD ile İran arasındaki tansiyonun yükselmesi, petrol fiyatlarını yukarı taşırken, Brent petrolün 111 dolar seviyesinin üzerine çıkarak son yılların en kritik eşiklerinden birini aşması piyasalarda alarm etkisi yarattı. Haftanın son işlem gününe yükselişle başlayan fiyat hareketi, yatırımcıların arz kesintisi risklerini yeniden fiyatlamaya başladığını gösterdi.
Temmuz vadeli Brent petrol kontratları Asya işlemlerinde yüzde 1 artışla varil başına 111,50 dolara kadar yükseldi ve günün ilerleyen saatlerinde 111 dolar civarında dengelendi. Ancak asıl dikkat çeken hareket, bir önceki gün vadesi dolan kontratlarda görüldü. Haziran vadeli Brent kontratı, 126 doların üzerine çıkarak son dört yılın zirvesini test etti ve piyasalarda 2022’deki Rusya-Ukrayna Savaşı dönemine benzer bir fiyat şoku yaşanabileceği endişesini gündeme taşıdı.
Benzer şekilde ABD tipi ham petrol olarak bilinen WTI petrol tarafında da yükseliş eğilimi sürdü. Haziran vadeli kontratlar yüzde 0,5 artışla 105,57 dolar seviyesine ulaştı. Bu tablo, yalnızca bölgesel bir gelişmenin değil, küresel arz zincirinin tamamını etkileyebilecek bir riskin fiyatlandığını ortaya koyuyor.
Piyasalardaki yükselişin merkezinde ise jeopolitik gelişmeler yer alıyor. ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a yönelik askeri seçenekleri değerlendirdiğine ilişkin haber akışı, fiyatlardaki yukarı yönlü hareketi hızlandırdı. Gündemde Hürmüz Boğazı’nın zorla açılması, İran’a yönelik yeni saldırılar ve özel kuvvet operasyonları gibi senaryoların bulunması, enerji piyasalarında risk primini ciddi şekilde artırdı.
Özellikle Hürmüz Boğazı’nda devam eden gerilim, fiyatların yönü açısından belirleyici olmaya devam ediyor. Küresel petrol ticaretinin önemli bir kısmının geçtiği bu kritik geçiş noktasında deniz ablukasının sürmesi ve gemi trafiğinin toparlanamaması, arz kesintisi korkularını canlı tutuyor. ABD’nin ablukayı sürdürme yönündeki mesajları ve İran’ın boğazı kapalı tutma kararlılığı, piyasalarda belirsizliğin derinleşmesine neden oluyor.
Diplomasi cephesinde ise tablo pek iç açıcı değil. Ateşkesin süresiz uzatılmasına rağmen taraflar arasında müzakerelerin ilerleme kaydetmemesi, krizin kısa vadede çözülemeyeceği beklentisini güçlendiriyor. Bu durum, yatırımcıların enerji fiyatlarında kalıcı bir yükseliş senaryosunu daha fazla dikkate almasına yol açıyor.
Uzmanlara göre, mevcut koşullar altında petrol fiyatlarının yönü büyük ölçüde Hürmüz Boğazı’ndaki gelişmelere bağlı olacak. Olası uzun süreli bir arz aksaması durumunda fiyatların yeniden 120 dolar ve üzerini test etmesi sürpriz olmayabilir. Bununla birlikte, enerji fiyatlarındaki bu yükselişin küresel enflasyon üzerinde yukarı yönlü baskı yaratabileceği ve merkez bankalarının para politikalarını zorlaştırabileceği de vurgulanıyor.
Genel çerçevede bakıldığında, enerji piyasaları yalnızca arz-talep dengesiyle değil, giderek daha fazla jeopolitik risklerle şekilleniyor. Petrol fiyatlarındaki bu sert hareket, hem küresel büyüme beklentileri hem de finansal piyasalar açısından yeni bir belirsizlik dalgasının habercisi olabilir.
