Küresel emtia piyasalarında son yılların en sert hareketlerinden biri kakao cephesinde yaşandı. Batı Afrika’daki kuraklık endişelerinin azalması, rekoltedeki artış ve ticaret politikalarındaki değişimlerin etkisiyle kakao fiyatları, 2025 yılında yüzde 48,1 düşerek tüm zamanların en hızlı yıllık gerilemesini kaydetti. Bu sert düşüş, bir yıl önce görülen tarihi rallinin ardından piyasada dengelerin hızla değiştiğini ortaya koydu.
Kakao fiyatları, 2024 yılında arz yönlü ciddi riskler nedeniyle rekor seviyelere ulaşmıştı. Olumsuz hava koşullarının özellikle Batı Afrika’daki mahsuller için büyük tehdit oluşturması ve küresel kakao stoklarının hızla erimesi, fiyatları yukarı taşıdı. Bu süreçte kakaonun ton fiyatı 12 bin 931 dolar ile tarihi zirvesini görürken, yılı 11 bin 675 dolar seviyesinden kapattı. Piyasada arz sıkıntısının uzun sürebileceği beklentisi, fiyatlarda adeta bir ralliye yol açtı.
Ancak tablo 2025 yılına girilmesiyle birlikte tersine döndü. Batı Afrika’da kuraklık riskinin azalması ve üretim beklentilerinin yukarı yönlü revize edilmesi, kakao piyasasında satış baskısını artırdı. Intercontinental Exchange (ICE) verilerine göre kakaonun ton fiyatı, 2025 yılı sonunda 6 bin 65 dolara kadar gerileyerek yıllık bazda yüzde 48,1 değer kaybetti. Bu oran, kakao tarihinde kaydedilen en sert yıllık düşüş olarak dikkat çekti.
Fiyatlardaki gerilemede yalnızca arz tarafındaki rahatlama değil, aynı zamanda ticaret politikalarına ilişkin gelişmeler de etkili oldu. ABD’nin kakao ürünlerine yönelik tarifeleri kaldırma planını açıklaması, piyasada maliyetlerin düşeceği ve ticaret akışının hızlanacağı beklentisini güçlendirdi. ABD’nin büyük miktarda tükettiği ancak kendi üretmediği tarım ürünlerini tarife dışı bırakması, kakaoyu da bu kapsamda daha avantajlı hale getirdi. Gümrük vergilerinin kaldırılması, mevcut ticaret aksaklıklarını azaltırken, belirsizliklerin ortadan kalkmasına katkı sağladı.
Öte yandan, dünyanın önde gelen çikolata ve kakao üreticilerinin satışlarda düşüş beklentisi açıklaması da fiyatlar üzerinde baskı yarattı. Tüketim tarafında talep artışının sınırlı kalabileceğine yönelik sinyaller, arzın toparlandığı bir dönemde fiyatların aşağı yönlü hareketini hızlandırdı. Buna ek olarak, Avrupa Parlamentosu’nun orman alanlarına zarar verilerek üretilen ürünlerin AB’ye ithalatını engellemeyi amaçlayan düzenlemelerin 1 yıl daha ertelenmesine destek vermesi, kakao arzının kısa vadede kısıtlanmayacağı algısını güçlendirdi.
Uzmanlara göre kakao fiyatlarındaki bu sert geri çekilme, emtia piyasalarında iklim koşulları, jeopolitik riskler ve ticaret politikalarının ne denli belirleyici olduğunu bir kez daha gösterdi. Önümüzdeki dönemde Batı Afrika’daki hava koşulları, küresel talebin seyri ve sürdürülebilirlik odaklı düzenlemelerin uygulamaya girip girmeyeceği, kakao fiyatlarının yönü üzerinde belirleyici olmaya devam edecek. Rekor yükselişin ardından gelen bu tarihi düşüş, kakao piyasasında volatilitenin uzun süre gündemde kalabileceğine işaret ediyor.
