Küresel piyasalarda haftanın ilk işlem gününde ABD doları, Orta Doğu’da yeniden tırmanan gerilimlerin etkisiyle majör para birimleri karşısında bir haftanın en yüksek seviyesine ulaştı. Yatırımcıların artan belirsizlik ortamında güvenli limanlara yönelmesi, doların değer kazanımını hızlandırırken, riskli varlıklarda ise baskı yarattı.
Gerilimin fitilini ateşleyen gelişmelerden biri, ABD’nin Pazar günü yaptığı açıklamayla abluka altındaki bir bölgeden geçmeye çalışan İran’a ait bir kargo gemisine el koyduğunu duyurması oldu. Buna karşılık İran’ın misilleme sinyali vermesi, bölgede tansiyonun daha da yükselebileceğine yönelik endişeleri artırdı. Diplomatik cephede ise Tahran’ın, ABD’nin başlatmayı planladığı ikinci tur görüşmelere katılmayacağını açıklaması, barış umutlarını zayıflatarak jeopolitik risk primini yeniden yükseltti.
Uzmanlara göre piyasalar, geçtiğimiz günlerde olası bir barış anlaşmasını fiyatlamaya başlamıştı. Ancak hafta sonu yaşanan gelişmeler, bu iyimserliğin yerini yeniden temkinli bir duruşa bırakmasına neden oldu. Artan risk algısı, yatırımcıların dolara yönelmesine yol açarken, aynı zamanda enerji fiyatlarındaki yükselişin de enflasyon ve faiz beklentileri üzerinden doları desteklediği belirtiliyor.
Döviz piyasalarında bu gelişmelerin etkisi net şekilde hissedildi. Euro %0,14 düşüşle 1,1746 dolara, İngiliz sterlini %0,29 kayıpla 1,3479 dolara geriledi. Risk iştahına daha duyarlı olan para birimleri de baskı altında kaldı; Avustralya doları %0,3 değer kaybederek 0,7145 dolar seviyesine indi. Bu tablo, yatırımcıların daha temkinli bir portföy dağılımına yöneldiğini ve güvenli liman arayışının güç kazandığını ortaya koyuyor.
ABD dolarının altı farklı para birimi karşısındaki performansını ölçen dolar endeksi 98,38 seviyesine çıkarak son bir haftanın zirvesine yaklaştı. Böylece dolar, son dönemde yaşadığı kayıpların bir kısmını telafi etmiş oldu.
Öte yandan, yükselen petrol fiyatlarının yalnızca enerji piyasasını değil, aynı zamanda küresel makroekonomik dengeleri de etkilediği görülüyor. Enerji maliyetlerindeki artışın enflasyonu yukarı çekebileceği ve merkez bankalarını daha sıkı para politikalarına zorlayabileceği beklentisi, doların gücünü destekleyen bir diğer unsur olarak öne çıkıyor.
Kısa vadede piyasaların yönü büyük ölçüde ABD-İran hattındaki gelişmelere ve olası diplomatik adımlara bağlı olacak. Gerilimin daha da artması durumunda doların güvenli liman özelliğiyle güçlenmeye devam etmesi beklenirken, tansiyonun düşmesi halinde ise riskli varlıklara yeniden yönelim görülebilir. Bununla birlikte, ABD Merkez Bankası’nın faiz politikası ve küresel enflasyon görünümü, doların orta vadeli seyrinde belirleyici olmaya devam edecek.
Genel çerçevede bakıldığında, mevcut gelişmeler yatırımcı davranışlarının ne kadar hızlı değişebildiğini bir kez daha gösteriyor. Jeopolitik risklerin yeniden gündeme gelmesi, doların küresel finans sistemindeki “güvenli liman” rolünü bir kez daha ön plana çıkardı.
