Türkiye ekonomisinde ihracat odaklı büyümeyi destekleyecek yeni vergi düzenlemesi, piyasaların yönünü değiştirebilecek önemli bir adım olarak değerlendiriliyor. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından açıklanan düzenlemeye göre, imalatçı ihracatçılar için kurumlar vergisi oranı %25’ten %9’a düşürülürken, imalatçı olmayan ihracatçılar için bu oran %14 olarak belirlendi. Bu radikal indirimin özellikle üretim ve ihracat ağı güçlü şirketlerin finansallarına doğrudan olumlu katkı sağlaması bekleniyor.
Yeni vergi politikası sonrası yatırımcıların odağı hızla Borsa İstanbul (BIST) sanayi şirketlerine kaymış durumda. Analistler, özellikle yüksek ihracat oranına sahip ve üretimini Türkiye’de gerçekleştiren firmaların bu teşvikten maksimum düzeyde faydalanacağını vurguluyor. Otomotiv, beyaz eşya, kimya ve savunma sanayii sektörleri, bu kapsamda öne çıkan alanlar arasında yer alıyor. Bu sektörlerde faaliyet gösteren ve ihracat performanslarıyla dikkat çeken Ford Otosan, Tofaş, Arçelik, Şişecam, Vestel ve Aselsan gibi şirketlerin, %9’luk düşük vergi oranı sayesinde net kârlılıklarını ciddi ölçüde artırabileceği ifade ediliyor.
Vergi yükünde sağlanan 16 puanlık düşüş, yalnızca kısa vadeli kâr artışı anlamına gelmiyor. Aynı zamanda şirketlerin özkaynak yapısını güçlendirerek daha fazla yatırım yapabilmesine, kapasite artırmasına ve küresel pazarlarda daha rekabetçi fiyatlar sunmasına olanak tanıyor. Bu durumun, özellikle BIST Sanayi Endeksi üzerinde pozitif bir çarpan etkisi yaratması bekleniyor. Uzmanlar, finansal rasyolarda görülebilecek iyileşmenin hisse değerlemelerine de yukarı yönlü katkı sağlayabileceğini belirtiyor.
Düzenlemenin yalnızca büyük ölçekli şirketlerle sınırlı kalmayacağı da vurgulanıyor. Sanayi sicil belgesine sahip KOBİ’ler ve ihracat odaklı büyüme stratejisi izleyen orta ölçekli firmalar, bu teşvik sayesinde daha güçlü bir nakit akışına kavuşabilir. Bu da piyasa genelinde daha geniş tabanlı bir hareketlilik yaratabilir. Özellikle Anadolu’da üretim yapan ve ihracata yönelen sanayi şirketlerinin, bu avantajla birlikte küresel pazarlarda daha görünür hale gelmesi bekleniyor.
Öte yandan düzenlemenin dikkat çeken bir diğer boyutu, İstanbul Finans Merkezi (İFM) kapsamında sunulan teşvikler oldu. İFM’de faaliyet gösteren ve transit ticaret yapan şirketlere %100 kurumlar vergisi muafiyeti sağlanırken, İFM dışındaki firmalar için bu oran %95 olarak uygulanacak. Bu teşvik, özellikle uluslararası ticaret hacmi yüksek olan holdingler, lojistik firmaları ve dış ticaret şirketleri için önemli bir avantaj sunuyor. Türkiye’nin bölgesel ticaret ve finans merkezi olma hedefi açısından bu adımın stratejik bir rol oynadığı değerlendiriliyor.
Ekonomi paketinde yer alan sosyal ve bireysel düzenlemeler de dikkat çekiyor. Yurt dışından Türkiye’ye taşınacak bireylerin yurt dışı gelirlerine 20 yıl boyunca vergi muafiyeti getirilmesi, nitelikli iş gücü ve sermaye girişini teşvik etmeyi amaçlıyor. Ayrıca bu kişilerin Türkiye’deki varlıklarının miras yoluyla devrinde %1 gibi oldukça düşük bir veraset vergisi uygulanacak olması, yatırım ortamını cazip hale getiren unsurlar arasında yer alıyor.
Bunun yanı sıra sosyal devlet yaklaşımı kapsamında önemli bir düzenleme daha hayata geçirildi. Engelli vatandaşların ÖTV istisnasıyla araç alım sürecinde vefat etmeleri durumunda, mirasçılarından herhangi bir vergi alınmaması kararlaştırıldı. Bu adım, sosyal adalet açısından olumlu bir gelişme olarak yorumlanıyor.
Öte yandan gelir vergisi tarafında ulaşılan 5,5 milyon beyanname ile rekor seviyeye çıkılması, mali disiplin ve vergiye uyum açısından önemli bir gösterge olarak öne çıkıyor. Bu durum, geniş tabanlı vergi politikalarının etkili olduğunu ortaya koyarken, yapılan teşviklerin bütçe dengesi üzerindeki etkisinin de yakından izleneceği belirtiliyor.
Uzmanlara göre bu vergi indirimi, yalnızca kısa vadeli bir piyasa hareketi yaratmakla kalmayabilir. Orta ve uzun vadede Türkiye’nin ihracat kapasitesini artırarak cari açığın azaltılmasına katkı sağlayabilir. Ayrıca şirketlerin elde ettiği ek kaynakları Ar-Ge, dijitalleşme ve sürdürülebilir üretim alanlarına yönlendirmesi halinde, Türkiye’nin küresel rekabet gücünde kalıcı bir artış sağlanabilir.
Ancak bazı ekonomistler, vergi gelirlerindeki olası azalışın bütçe dengesi üzerindeki etkisine de dikkat çekiyor. Bu noktada, artan ekonomik aktivitenin ve genişleyen vergi tabanının söz konusu kaybı telafi edip edemeyeceği önümüzdeki dönemde netlik kazanacak.
